• Старажытны Ваўкавыск.

    11 мая 2014 // Ваш отзыв

    Рубрика: Исторические заметки о Волковысске

    Ваўкавыск – адзін з найбольш старажытных гарадоў Беларусі і, напэўна, самы старажытны горад Беларускага Панямоння. Аднак, на жаль, пісьмовыя крыніцы аб нашым горадзе адсутнічаюць, напэўна, адсутнасць абумоўлена аддаленасцю горада ад цэнтраў Старажытнай Русі. Таму помнікі матэрыяльнай культуры з’яўдяюцца адзінай крыніцай, якая дазваляе вывучаць гісторыю ўзнікнення і развіцця горада.

    Больш за сотню год старажытная гісторыя Ваўкавыска звязваецца з Шведскай гарой. Яе вышыня вагаецца ў межах ад 28 да 32,5 м. На захад ад Шведскай гары знаходзіцца другое ўзвышша – Замчышча. Па вышыні Замчышча меншае за Шведскую гару, аднак пераўзыходзіць яе па іншых памерах. Астатняе азвышша археалагічнага комплексу – Муравельнік – знаходзіцца ў 0,5 км на ўсход ад Шведскай гары.

    Пачатак археалагічнага вывучэння горада паклаў у 1925 г. Ю.Ядкоўскі. Культурны пласт Шведскай гары і Замчышча быў прарэзаны трашэяй метровай шырыні. У даследаваннях 1925 г. прымаў удзел Г.І.Пех, ён жа ў 1948 г. правёў самастойна невялікія раскопкі на Замчышчы (культурны пласт ускрыты на плошчы 32 кв.м).

    Сістэматычнае вывучэнне археалагічных помнікаў Ваўкавыска пачалося ў пасляваенныя гады. У 1954 г. В.Р.Тарасенка даследаваў 288 кв.м культурнага пласта Шведскай гары, у 1955 – 1956 гг. – 1348 кв.м на Замчышчы. У 1958 г. раскопкі на Замчышчы (96 кв.м) працягваў Г.І.Пех. У 1959 г. П.А.Рапапорт абследаваў гарадзішча Муравельнік, зачысціў прарэзку вала і фундамента храма на Замчышчы. Найбольш шырокія раскопачныя работы праводзіў Я.Г.Звяруга ў 1965 –71 гг. Культурны пласт быў ускрыты на плошчы 1996 кв.м: на Шведскай гары – 252 кв.м, на Замчышчы – 720 кв.м, на Муравельніку – 1024 кв.м. За ўсе гады раскопак даследчыкамі ўскрыта плошча больш за 3800 кв.м. Вынікі раскопак і даследаванняў сабраны і апублікаваны ў працы Я.Г.Звяругі “Древній Волковыск”

    Сярод здабытых раскопкамі матэрыялаў ёсць знаходкі (каменныя і жалезныя прылады, кераміка), якія дазваляюць дапускаць існаванне паселішчаў адразу на абодвух ваўкавыскіх узвышшах. Спачатку гэта былі неўмацаваныя паселішчы, якія праіснавалі недоўга і былі знішчаны.

    Мяркуючы па дадзеных археалагічных даследаванняў, паселішча на Шведскай гары ўзнікла ў сярэдзіне або ў другой палове Х ст. Першапачаткова яно не было ўмацавана земляным абарончым валам. У канцы Х ст. па ўсім пярымятры пляцоўкі быў насыпаны магутны абарончы вал. Яго вышыня з боку поля дасягала 7 м, з процілеглага – перавышала 5 м. З канца Х ст. Ваўкавыск становіцца ваеннай крэпасцю на славяна-балцкім памежжы. Гэта ўскосна падцвярджаюць знаходкі ўзбраення воіна і рыштунку баявога каня. Сярод іх даволі каштоўныя рэчы, якія магла сабе дазволіць толькі феадальная знаць Гарнізон крэпасці складаўся з воінаў-дружыннікаў і жыхароў паселішча.

    В.Р.Тарасенка выдзяляў пабудовы двух тыпаў: паўсямлянкі слуповай канструкцыі і наземныя хаты. У 1965 г. на Шведскай гары былі знойдзены рэшткі некалькіх наземных зрубаў. Даўжыня зруба – каля 4 м, шырыня – 3,5 м. Печ знаходзілася ў паўднёва-усходнім куце. У 1967 г. у выніку раскопак на Замчышчы былі знойдзены рэшткі сямі паўзямляначных пабудоў. Самая вялікая паўзямлянка мела даўжыню 5,6 м, шырыню – 3,2 м. У мацярык яна заглыблена на 0,85 – 1 м. Арыентавана з паўнёвага захаду на паўночны ўсход. Уваход з паўднёвага захаду, дзе захаваліся дзве прыступкі. У паўднёва-усходнім куце знаходілася печ, ад якой захаваўся толькі развал камянёў.

    Знойдзеныя ў развалах жытлаў і за іх межамі прадметы сведчаць аб тым, што жыхары паселішча разам з сельскагаспадарчай працай і хатнімі промысламі займаліся апрацоўкай жалеза і каляровых металаў. Вялікая колькасць жалезных шлакаў і абломкаў крыц знойдзена пры раскопках на Замчышчы. Там жа знойдзены рэшткі гліняных соплаў ад мяхоў. Рэштак домніц на гарадзішчах няма, але яны знойдзены ў паўночна-усходняй частцы падножжа Шведскай гары.

    Як ужо адзначалася, матэрыялы першапачатковага паселішча на Шведскай гары і Замчышчы пераканаўча сведчаць аб тым, што тут існавала свая металургія і працоўка жалеза і каляровых металаў. З ператварэннем неўмацаванага пасада ў вакольны горад ювелірная справа становіцца адной з вядучых галінаў рамяства. Аб гэтым сведчаць шматлікія прылады працы і інструменты ювеліраў, запасы сыравіны і адходы вытворчасці, загатоўкі вырабаў і гатовая прадукцы.

    Разам з літымі ваўкавыскія ювеліры выраблялі каваныя рэчы. Ім был вядома тэхніка чаканкі, прыёмы вытворчасці вырабаў з дапамогай сплаваў медзі з волавам, цынкам, свінцом у розных прапорцыях. Каляровыя і асабліва высокародныя металы выкарыстоўваліся перш за ўсё для вырабу прадметаў убору і упрыгожанняў. Напэўна, пачынаючы з ХІІ ст. ваўкавыскія ювеліры пачынаюць працаваць з золатам. У сувязі з гэтым цікава яшчэ адна знаходка – злітак срэбра ў выглядзе грыўны. Яго даўжыня 10 см, шырыня – 1,3 см, таўшчыня 1,1 см, вага 69,55 г.

    Ювелірная справа ў Ваўкавыску была даволі добра развітай, вырабляліся розныя віды упрыгожанняў. Сыравінай для атрымання жалеза на тэрыторыі Беларусі была балотная руда. Выплаўка і апрацоўка жалеза ў Х – ХІ стст. адбывалася на неўмацаваным тады яшчэ пасадзе. Значная колькасць жалезных шлакаў і абломкаў крыц знойдзена пры раскопках на Замчышчы. Некаторая колькасць шлакаў была сабрана на Шведскай гары і Муравельніку. Акрамя шлакаў і крыц на Замчышчы знойдзены абломкі гліняных соплаў ад мяхоў. Слядоў домніц на гарадзішчах няма. Рэшткі разбураных домніц у 1953 г. былі знойдзены Г.І.Пехам каля паўночна-усходняга падножжа Шведскай гары.

    Падчас раскопак Ваўкавыска знойдзена вялікая колькасць (звыш 3800) прадметаў з жалеза і сталі. Большасць з іх, безумоўна, зроблена ваўкавыскімі кавалямі, аднак кавальска-слясарнага рыштунку знойдзена вельмі мала: чатыры барадкі, сем невялікіх зубіл. Месцазнаходжанне кузняў ХІІ – ХІІІ стст. дакладна невядома.

    Пачынаючы з ХІ ст., апрацоўка косці займала значнае месца сярод рамёстваў старажытнага Ваўкавыска. Найбольшае развіццё кастарэзная справа атрымала ў другой палове ХІІ – ХІІІ стст Па колькасці вырабаў з косці, па іх рознапланасці ні адзін горад Беларусі не можа параўнацца з Ваўкавыскам. Акрамя таго, яны вылучаюцца высокім мастацкім узроўнем.

    У склад інстументарыя кастарэза ўваходзілі нож і шыла. Шырока прадстаўлены сярод касцяных вырабаў грабяні. Сярод іх ёсць розныя па якасці, ад зусім простых да інсруставаных, аздобленых рознымі ўзорамі, часам з каштоўнымі камянямі. Сярод мясцовых касцяных вырабаў ёсць рэчы, якія па сваіх мастацкіх якасцях, майстэрству апрацоўкі не маюць роўных на Беларусі. Да такіх адносяцца капавушкі, знойдзеныя на Замчышчы ў слаі ХІІ ст. (верхняя частка прадмета мае шарападобнае пашырэнне з дзіркай для падвешвання. Ніжэй ідуць тры валіка, затым два арнаментальных паяскі з касых слупкоў, потым зноў тры валіка, у канцы гладкі стрыжанёк з невялікай выцягнутай лыжачкай).

    Апрацоўку камяню ў рускіх гарадах ХІ – ХІІІ стст. Б.А.Рыбакоў падзяляе на два раздзелы: першы – работа з вялікімі блокамі і плітамі, другі – дробная ювелірная работа. Асаблівае развіццё апрацоўка камяню набыла ў Ваўкавыску ў ХІІ ст., у сувязі з пачаткам будаўніцтва храма на Замчышчы. Сярод прадметаў, выраб якіх вымагаў дасканалай работы, можна назваць каменныя пацеркі і крыжыкі.

    Бурштын у матэрыялах раскопак прадстаўлены прывескамі – крыжыкамі, пацеркамі і пярсцёнкамі. Разам з гатовымі бурштынавымі вырабамі ў Ваўкавыску неаднаразова сустракаюцца кавалік неапрацаванага бурштыну. У адным выпадку дваццаць кавалкаў неапрацаванага бурштыну знойдзена разам. Усе гэтыя знаходкі могуць сведчыць аб адным: апрацоўка бурштыну ў горадзе знаходзілася на даволі высокім узроўні і насіла характар мясцовай.

    Найбольш масавым археалагічным матэрыялам у Ваўкавыску з’яўляецца кераміка. За ўсе гады раскопак тут было знойдзена 67 тыс.фрагментаў. Сапраўды ацалелых экзэмпляраў было знойдзена толькі 36, астатні матэрыял – гэта россып асобных чарапкоў. Амаль уся кераміка была выраблена тут, на месцы, аднак сустракюцца вырабы, завезеныя з-за межаў горада, частка з сельскіх ганчарных промыслаў, частка з іншых мясцовасцяў.

    Сярод ваўкавыскіх рамеснікаў ХІ – ХІІ стст. сустракаюцца цагельнікі-плінфаробы, прадукцыя якіх ішла на будаўніцтва храма на Замчышчы. Выраблена плінфа з мясцовай гліны і мае высокую якасць, што ўскосна можа сведчыць аб высокім узроўні гэтай галіны рамеснай вытворчасці.

    Аб развіцці ў Ваўкавыску такіх галін гарадскога рамяства і дамашніх промыслаў, як выраб скуры, шавецкая справа, прадзіва, ткацтва, пашыў вопраткі, можна, на жаль, сказаць вельмі мала, паколькі культурны пласт горада амаль не захоўвае арганічных рэчываў. Таму вывучаць развіццё тут гэтых відаў рамяства вельмі цяжка.

    Паступова да пачатку ХІІ ст. змяняецца характар знаходак на Ваўкавыскіх узвышшах. Рамяство да гэтага часу дасягае большай дасканаласці. Пачалося актыўнае прымяненне ліцейных формаў для атрымання больш дасканалых упрыгожанняў. Так, у 1954 г. на Шведскай гары знойдзена ліцейная форма для вырабу крыжыкаў з пашыранымі і скругленымі канцамі. Другая форма, знойдзеная там жа, служыла для вырабу невялікіх манетападобных прывесак. Акрамя ліцейных формаў у выніку раскопак былі знойдзены спецыяльныя пасудзіны для плаўкі каляровых металаў – тыгелі.

    Ваўкавыскія знаходкі адрозніваліся высокім мастацкім густам. У першую чаргу гэта тычыцца шахматных фігур (ладдзя і пешка). Абедзьве знаходкі зроблены з косці і маюць вельмі вялікае падабенства з аналагічнымі знаходкамі ў Гродне. Напэўна, гэтыя фігуры з аднаго шахматнага набору, таму што знойдзены ў адным і тым жа культурным слоі. Акрамя па-мастацку вырабленых фігурак у Ваўкавыску знойдзены стылізаваныя шахматы. Напрыклад, добра адпаліраваная касцяная лодачка з фігурным выразам у верхняй частцы, знойдзеная на Шведскай гары у слаі ХІІ ст.

    Раскопкі ў Ваўкавыску ўстанаўліваюць сувязь гараджан з сельскай гаспадаркай: знойдзены земляробчыя прылады працы і зерне розных сельскагаспадарчых культур, прадметы сельскагаспадарчага ўжытку і шкілеты хатніх жывел. У слаях ХІ ст. знойдзена зерне жыта, мяккай пшаніцы, ячмяню, полбы, аўсу, проса, гароху. Зерне жыта складае каля 89% ад усяго знойдзенага. Ужо гэта можа сведчыць, што наваколлі Ваўкавыска былі раёнам развітага земляробства. У ХІІ ст. пераважаючая роля жыта становіцца яшчэ больш знайчнай (да 95%). Археалагічныя знаходкі пацвярджаюць той факт, што земляробства ў нашым рэгіёне было высокаразвітым на той час. У культурных напластаваннях Ваўкавыска знойдзены сашнікі, сякеры, сярпы, акантоўка лапаты і іншыя рэчы. Таксама развівалася садаводства і агародніцтва. Пры раскопках на Шведскай гары знойдзена вельмі шмат костак дзікіх жывёл. З ліку паляўнічых жывёл найбольш часта сустракаюцца тыя, на якіх палявалі дзеля мяса – зубр, лось, кабан, казуля. Довадам таго, што ваўкавыскія жыхары займаліся паляваннем, з’яўляецца паляўнічая зброя. Для палявання выкарыстоўваліся касцяныя наканечнікі стрэл. Некаторыя з іх былі тупыя. Такія стрэлы забівалі жывёлу, не псуючы яе шкуру. Знойдзеныя ў Ваўкавыску наканечнікі стрэл могуць быць аднесены як да баявых, так і да паляўнічых.

    Напэўна, хрысціянізацыя Ваўкавышчыны пачынаецца з другой паловы ХІ ст. Аб гэтым сведчыць абраз, які быў знойдзены тут, які датуецца другой паловай ХІ ст. Некаторыя знаходкі сведчаць аб захаванні сярод гараджан перажыткаў язычніцтва. Гэтую думку пацвярджаюць амулеты-змеевікі. Як у іншых рэгіёнах, хрышчэнне не было аднаразовым актам, а расцягнулася на многа дзесяцігоддзяў. Хрышчэнне першапачаткова адбывалася ў гарадах, а затым пераходзіла ў вёскі.

    У 50-я гады ХІІІ ст. праваслаўе прыняў Войшалк, якому належаў Ваўкавыск. Аб прыняцці хрысціянства ў горадзе гаворыць той факт, што Ваўкавыск быў у складзе Тураўскай епархіі. Распаўсюджанне хрысціянства садзейнічала развіццю пісьменнасці. Сярод ваўкавыскіх знаходак асаблівае месца займаюць спецыяльныя пісьмовыя прылады, так званыя пісалы, або сцілі. За ўсе гады раскопак Ваўкавыска знойдзена 12 пісал. Усе яны маюць выгляд завостранага стрыжня з лапатачкай на процілеглым канцы. Вастрыём стрыжня пісалі на бяросце або на спецыяльна навошчанай дошцы, а лапатачкай разгладжвалі слой воску. З 12 знойдзеных у Ваўкавыску пісал 9 зроблены з жалеза, 3 – з бронзы і іншых сплаваў. Сярод знойдзеных прадметаў выдзяляецца прасліва. Яно вытачана з ружовага шыферу, на верхняй частцы збоку ёсць надпіс з 13 літар: “ГО ПОМОЗИ РАБУ С” . Ніякіх раздзяляльных знакаў паміж літарамі няма. Усе надпісы і літары былі зроблены адукаванымі людзьмі і для адукаваных. Пры гэтым надпісы на прасліцы, амфары, косці, на дошцы былі зроблены не прадстаўнікамі духавенства або феадалаў, а радавымі гараджанамі. Пісьменнасць, як сцвярджае Ціхаміраў, была звязана з шырокай бытавой неабходнасцю, і калі яна і не мела ўсеагульнага распаўсюджання, то і не была справай высакародных. У Ваўкавыску знойдзены прадметы, якія маглі быць засцёжкамі для кніжных пераплётаў. Знойдзена 4 такіх прадметы на Шведскай гары. Усе яны аднатыпныя па сваёй канструкцыі – складаюцца з дзвюх злучаных частак. Такім чынам, трэба яшчэ раз адзначыць, што сярод мясцовага насельніцтва адукацыя атрымала даволі шырокае распаўсюджанне, і што адукаванай была значная колькасць простых гараджан.

    З усяго вышэй адзначанага можна зрабіць вывад, што ўзніклае ў сярэдзіне Х ст. на адным з ваўкавыскіх пагоркаў невялікае паселішча становіцца на рубяжы ХІІ – ХІІІ стст. значным рамесным, культурным, рэлігійным цэнтрам.

    Археалагічныя матэрыялы дазваляюць у нейкай ступені вызначыць і сацыяльны склад насельніцтва. На Шведскай гары ў пачатку ХІІ ст. жыў князь са сваёй сям’ёй, прадстаўнікі феадальнай знаці і духавенства, воіны-дружыннікі крапаснога гарнізона, княжацкія рамеснікі і чэлядзь. На захад ад дзяцінца знаходзіўся вакольны горад (“Замчышча”) населены ў асноўным гандлёва-рамесным людам, а вакол абедзвюх пляцовак жыў на неўмацаваных паселішчах просты люд і бедныя рамеснікі.

    Археалагічныя знаходкі з раскопак Ваўкавыска ўяўляюць багацейшую на Беларусі калекцыю прадметаў ўзбраення воіна і рыштунку каня. Асноўнымі відамі ўзбраення, знойдзенага тут, з’яўляецца:

    1)     з узбраення блізкага бою – меч, кап’ё, жалезнае перакрыжаванне, наканечнікі ножан мяча, сякера-чакан, кісцяні.

    2)     З узбраення далёкага бою – лук, стрэлы, калчаны, касцяныя петлі, арбалеты.

    Выяўлены рэдкія для гарадскіх слаёў знаходкі, такія, як кальчугі. У слаях захаваліся толькі асобныя іх фрагменты. Безумоўны факт, што з развіццё феадальнага войска кальчуга становіцца сродкам засцярогі не толькі прфесіянальных воінаў, але і багатых гараджан.

    У ХІІ – ХІІІ стст. у Ваўкавыску з’явіліся ўзброеныя коннікі. Рыштунак воіна-конніка і верхавога каня ў матэрыялах раскопак прадстаўлены шпорамі, страмёнамі, цуглямі, псаліямі, падковамі, падпружнымі кольцамі і спражкамі, дэталямі аброці і вброцевага набору. Сярод шкор ёсць багата інкруставаныя золатам, тонкім медным дротам. Цуглі двухчленныя, але сустракаюцца і аднасастаўныя. Аб псаліях могуць сведчыць знаходкі на Шведскай гары і на Муравельніку: па сваіх якасцях яны адрозніваюцца  — адна з круглым сячэннем, другая – з прамавугольным. У слаі ХІІІ ст. на Шведскай гары знойдзены абломак падковы з вострым шыпам. Большасць спражак з раскопак Ваўкавыска паўавальнай формы.

    Значная частка прадметаў узбраення і ваеннага быту старажытнага Ваўкавыска была выраблена на месцы. Аб гэтым сведчаць знаходкі загатовак, паўфабрыкатаў і неапрацаваных прадметаў. У Ваўкавыску знойдзена даволі шмат загатовак касцяных кулепадобных і жалезных двухшыпных наканечнікаў.

    У межах сённяшняга Ваўкавыскага раёна знаходзіцца больш за 10 каменных могільнікаў – сярэднявечных збудаванняў яцвягаў. Яны ў значнай ступені дазваляюць вырашаць пытанне аб вытоках каланізацыі краю. Мяркуючы па асаблівасцях пахавальнага абраду, можна сцвярджаць, што каланізацыя ішла з розных бакоў: з зямель дрыгавічоў, валынян. Прасочваецца пранікненне асобных гру насельніцтва з Прыбалтыкі. Асабліва значнымі былі яцвяжскія традыцыі і сувязі, аб гэтым жа гавораць і польскія гісторыкі Я.Вісьнеўскі і Л.Беднарчук.

    Калі на першым этапе гісторыі Ваўкавышчыны этнічны склад яго жыхароў быў неаднародным, то ў далейшым этнічныя адрозненні паступова занікаюць, а на першае месца выходзяць сацыяльныя кантрасты. Быт, матэрыяльная і духоўная культура жыхароў батагых дамоў і радавых жытлаў рэзка адрозніваюцца.

    Адносна прычын узнікнення Ваўкавыска ў археалагічнай літаратуры існуюць два пункты гледжання. Згодна з адным, Ваўкавыск узнік у канцы Х ст. як вайсковая крэпасць на славяна-літоўскім памежжы, а затым з цягам часу ператварыўся ў гаспадарчы, культурны і адміністацыйны цэнтр прымыкаючай акругі. Як вядома, развіццё гарадоў залежала ад развіцця земляробства і рамяства ў галіне эканомікі; развіцця феадалізма ў галіне грамадскіх адносін. Развіццё рамяства прыводзіла да ўтварэння пасадаў. У пачатку ХІІ ст. валам было ўмацавана Замчышча. Ужо з моманту свайго заснавання Ваўкавыск быў вельмі цесна звязаны з навакольнай сельскагаспадарчай акругай, пастаўляючы туды свае рамесныя вырабы і некаторыя прывазныя рэчы.

    У канцы ХІІІ – пачатку ХІУ стст. межы Літоўскай дзяржавы адсунуліся далёка на поўдзень і ўсход. У сувязі з гэтым адпала неабходнасць ва ўтрыманні крапаснога гарнізону на Шведскай гары. Таму жыццё на гэтым узгорку замерла, а засяродзілася на Замчышчы і неўмацаваных пасадах. Паступова жыццё замерла і на Замчышчы. Горад перамясціўся на берагі Ваўкавыі.

    Яраслаў Звяруга

     

  • Спіс удзельнікаў Ваўкавыскага абвода АК–АКА–ВІН ў 1944–1953 г.

    11 мая 2014 // Ваш отзыв

    Рубрика: Исторические заметки о Волковысске

    1. Міхал Стаяноўскі  (“Цыган”) – камендант Ваўкавыскага абвода з мая 1942 па ліпень 1944 г.
    2. Уладзіслаў Пякарскі (“Пік”, “Ордан”) – паручнік/капітан, з 1 лютага 1944 г. намеснік каменданта абвода; з ліпеня 1944 па кастрычнік 1945 г. – камендант абвода.
    3. Станіслаў Дзянісюк (“Мірскі”, “Віс”) – падпаручнік артылерыі, першы намеснік каменданта абвода.
    4. Багдан Бахеньскі (“Альф”) – другі намеснік каменданта абвода.
    5. Павал Шарэйка (“Вырва”) – кіраўнік БІП.
    6. Казімір Панарад (“Сэнп”) – падпаручнік, камендант 1 кампаніі.
    7. Браніслаў Ботвіч (“Чорны-2”) – падпаручнік, камендант 5 кампаніі.
    8. Юзаф Ярашэвіч (“Грот”) – падпаручнік, камендант 7 кампаніі.
    9. Юзаф Пятровіч (“Вільк”) – падпаручнік, камендант 8 кампаніі.
    10. Канстанцін Тарасевіч (“Вырва-2”) – падпаручнік, камендант 9 кампаніі.
    11. NN (“Ага”) – падпаручнік, камендант 10 кампаніі.
    12. Яніна Рыбалка (“Пэстка”) – рэферэнт сувязі.
    13. Марыя Мароз – сувязная штаба 9 абвода.
    14. Юзаф Рында  – уладальнік каспіратыўнай кватэры ў г.Ваўкавыску па вул.Заходняя,11.
    15. Уладзіслаў Стажык (“Ястраб”) – сувязны, уладальнік канспіратыўнай кватэры ў г.Ваўкавыску па вул.К.Маркса, 24.
    16. Францішак  Вайтчук (“Зубр”) – камендант дружыны 8 компаніі, уладальнік канспіратыўнай кватэры ў г.Ваўкавыску па вул.Сацыялістычная, 5.
    17. Вераніка  Поўх – сувязная 7 і 9 кампаній.
    18. Марыя Бжазоўская,
    19. Марыя Пржэвозьняк,
    20. N Пятроўская,
    21. N Станіслаўскі (“Паляшчук”),
    22. N Кузміньская (“Загадка”),
    23. Марыя Ляўковіч (“Хэнтна”),
    24. Эмілія Абрамовіч,
    25. Станіслава Мацяеўская,
    26. Францішка Чачкоўская (“Выдра”) – сувязныя 9 абводу.
    27. Галіна Рудская – рэферэнт ВСК.
    28. Фларыян Бухавецкі,
    29. Станіслаў Бухавецкі,
    30. Вінцэнт Ільміновіч,
    31. N Масюк (“Леў”),
    32. N Дзержгва (“Намор”).
    33. N Касцюк ён жа Пятроўскі (“Дзядэк”, “Матэк”) – камандуючы брыгады “Жагеў”
    34. Уладзімір Яскевіч (“Тыгрыс”),
    35. Ян Матулевіч (“Сліж”),
    36. Ян Хадароўскі (“Завея”),
    37. Юзаф Штохай (“Лейтэнант”),
    38. Юзаф Будзько (“Сувак”),
    39. Пётр Рагацэвіч (“Прафесар”),               жаўнеры брыгады “Жагеў”
    40. Браніслаў Пякарскі (“Гжмот”),
    41. Эдвард Шановіч (“Заглоба”),
    42. Антон  Калачко (“Надзея”),
    43. Альгерд Заржыцкі (“Аркан”),
    44. Генрых Пстронг (“Камень”),
    45. Ірэна Ніціньска (“Данута”),
    46. Юзаф Мазец (“Шлёнзак”),
    47. Юзаф Лясковік (“Зубр”),
    48. Вітальд Рак (“Моджэў”),
    49. Яніна Зінкевіч.
    50. Бернард Лацкі,
    51. Каміла Лацкая,
    52. Юзаф Цывуньчык,                                    жаўнеры брыгады “Жагеў
    53. Уладзіслаў Корт,
    54. Аляксандр Вярстак і яго дзеці:
    55. Матэвуш Вярстак,
    56. Наталля Вярстак,
    57. Ніна Вярстак,
    58. Уладзімір Верстак,
    59. Андрэй Малевіч,
    60. Пётр Малевіч,
    61. Ян Малевіч, браты.
    62. Стэфан Пабісь (“Стэфан”) – падпаручнік, з сакавіка 1945 г. – камандуючы злучэння БАА.
    63. Павал Мужэйка (“Муха”),
    64. Юзаф Масевіч,
    65. Зыгмунт Масевіч,
    66. Стэфан Амбрушкевіч,                           жаўнеры БАА
    67. Раман Новак,
    68. Раман Клюко,
    69. Вацлаў Блех,
    70. Аляксандр Ленец.
    71. Дзмітры Козел (“Цап”) – камандуючы атрада “Віхар”.
    72. Браніслаў Хвядук (“Чэчаў”).
    73. N Хвядук (“Гонар”), брат “Чэчава”.
    74. Юзаф Карнацэвіч (“Квят”) – камандуючы атрада “Джала”.
    75. Альбін Яскевіч (“Вільк”).
    76. Браніслаў Вялічка (“Адрэнчы”).
    77. Ядзвіга Мазец (“Ружа”) – сувязная 9 абвода ВІН.
    78. А.Копач (“Лідскі”, “Врубель”).
    79. Антоні Банькоўскі (“Эліяш”), ксёндз.
    80. Мікалай Іваноў, шэф аддзелу выведкі 9 абвода ВІН.
    81. І.Марко (“Домб”).
    82. А.Аляшкевіч (“Іван”).
    83. У.Сасноўскі (“Язмірскі”).

     

    Спіс складзены па крыніцах:

    1. NKWD o polskim podziemiu 1944–1948. Konspiracja polska na Nowogródczyźnie i Grodzieńszczyźnie.– Warszawa, 1997.– 404 s.
    2. Tygiel narodów. Stosunki społeczne i etniczne na dawnych ziemiach wschodnich Rzeczypospolitej 1939–1953.– Warszawa, 2002.– 630 s.
    3. Архіў Упраўлення ўнутраных спраў Гродзенскага аблвыканкама.

     

  • Рупліўцы Ваўкавыскай страсветчыны (археолагі, этнографы, фалькларысты)

    11 мая 2014 // Ваш отзыв

    Рубрика: Исторические заметки о Волковысске

    Пачатак археалагічнага вывучэння Ваўкавыскага раёна сягае да ХІХ ст. Вядомы польскі збіральнік і даследчык старажытнасцяў Зыгмунт Глогер (1845-1910) першым паведаміў аб археалагічных помніках у сярэднім цячэнні Росі. У 70-х гадах ХІХ ст. ён неаднойчы праводзіў разведкі па гэтаму леваму прытоку Нёмана, збіраючы і атрымліваючы ад мясцовых жыхароў крамянёвыя вырабы і каменныя свідраваныя сякеры. Пры апісанні калекцый, якія захоўваюцца ў Дзяржаўным археалагічным музеі ў Варшаве, Археалагічным музеі ў Кракаве адзначана, што знаходкі з Краснага Сяла, Калантаёў, Альшымава, Волі паступілі са збораў Зыгмунта Глогера ў Яжэве на Беласточчыне. Шчыльныя і плённыя кантакты З.Глогер падтрымліваў з Міхалам Федароўскім, аўтарам фундаментальнай працы “Люд Беларускі”, выдадзенай ў 6 тамах. З 1884 па 1994 г. этнограф, фалькларыст, археолаг Міхал Федароўскі трымаў у арэндзе ад Ельскіх маёнтак Косіна.

    У сваіх успамінах Юльян Талька-Грынцевіч напісаў, што М.Федэроўскі ў Косіне каля Ваўкавыска, у арэндуемым маёнтку, сабраў цудоўныя археалагічныя і этнаграфічныя калекцыі, каштоўную бібліятэку, а таксама з рук жыдоў купляў, захоўваючы ад знішчэння, старыя дакументы, надання і каралеўскія прывілеі для розных гарадоў (3). На працягу 15 год (1877 – 1892) М.Федэроўскі перасылаў Зыгмунту Глогеру да яго Яжэва на Беласточчыне археалагічныя (каля 11 тыс.) і этнаграфічныя (каля 1 тыс.) матэрыялы, розныя прадметы штодзённага жыцця беларусаў. У археалагічных зборах апошняга, якія знаходзяцца ў Археалагічным Музеі ў Кракаве, знаходзяцца інфармацыі аб паселішчах эпохі каменя, вырабах з крэмля і каменных сякерах, знойдзеных у басейне ракі Рось, левага прытока Нёмана (Воля, Калантаі, Краснае Сяло, Мсцібава, Альшымава, Аранцы, Теалін, Яцьвезь), і блізкіх ваколіцах Косіна. У самым маёнтку вядомыя два помніка перыяду каменя каля Вільчогаў і ўрочышча Гумбішкі. Падчас жыцця ў Косіне Міхал Федэроўскі самастойна і разам з З.Глогерам праводзіў археалагічныя раскопкі паселішчаў і сярэднявечных могільнікаў (курганоў і каменных магілаў) у Ваўкавыскім павеце і на суседніх тэрыторыях (маёнтак Вілейшы каля Свіслачы, маёнтак Вішаў пад Слонімам, Германаўскі Лес каля Ваўкавыска, Косін, урочышча Піскаўшчына на ўскрайку Краснага Сяла).

    Істотным крокам у архелагічным вывучэнні Ваўкавыскага края была дзейнасць Ф.В.Пакроўскага, які ў сувязі з ІХ археалагічным з’ездам у Вільні (1893 г.) падрыхтаваў і выдаў “Археалагічную карту Гродзенскай губерніі”. У гэтай кнізе ўпершыню былі апісаны наступныя помнікі:

     

    З 20-х гадоў ХХ ст. пачынаецца гісторыя адкрыцця і вывучэння ўнікальнага ў еўрапейскім масштабе поніка Краснасельскіх крэмнездабыўных шахтаў. У сувязі з пашырэннем работ па вытворчасці цэменту ў в. Краснае Сяло разгарнулася распрацоўка мясцовых залягаючых каля дзённай паверхні крэйдавых адорвенняў. У кар’ерах у вялікай колькасці пачалі сустракацца незвычайныя пустэчы і рогі аленяў. Першым на знаходкі звярнуў увагу геолаг прафесар Б.Рыдзеўскі, які паведаміў аб іх археолагам. У 1925-1926 гг. дадзены аб’ект  вывучаў Зыгмунт Шміт. Ім выяўлена каля тысячы шахтавых выпрацовак, з якіх асобныя дасягалі глыбіні 8-9 м, а таксама майстэрні па апрацоўцы здабытага крэменю, значная колькасць шахцёрскіх прыладаў працы зробленых з рагой аленя. У 1933 г. Краснасельскія шахты абследаваў Р.Якімовіч, які адкрыў падбой даўжынёй каля 1,5 м і некалькі вырабоў з рагоў.

    Пачатак археалагічнага вывучэння старажытнага Ваўкавыска было пакладзена ў 1925 г. дырэктарам Гродзенскага гісторыка-археалагічнага музея Юзафам Ядкоўскім. Ён мятровай траншэяй прарэзаў культурныя напластаванні Замчышча і Шведскай гары з Усходу на Захад. На Замчышчы былі выяўленны некалькі металічных прадметаў, кераміка і косткі жывёлаў. Больш багатая калекцыя рэчаў паходзілі са Шведскай гары: шыферныя праселкі, шкляныя бранзалеты, пацеркі, фрагменты амфар, вісячыя замкі, ключы, наканечнікі стрэлаў і іншае. У раскопках 1925 г. актыўны ўдзел прымаў мясцовы краязнаўца-энтузіаст Георгі Пех. Ён на працягу 20-30-х гадоў абследаваў ваўкавыскія архелагічныя помнікі і збіраў розныя старажытныя прадметы. Менавіты сабраны Г.Пехам матэрыял з’явіўся асноваў заснаванага ў 1935 г. Ваўкавыскага краязнаўчага музея. Г.І.Пех  ад першых дзён існавання музея і амаль да сваёй смерці ў 1969 г. быў нязменным дырэктарам гэтага музея.

    Актывізацыя вывучэння археалагічных помнікаў старажытнага Ваўкавыска распачалася пасля другой сусветнай вайны. У 1948 г. Г.Пех правёў невялічкія раскопкі на Замчышчы. У 1954-56 гг. раскопкі на Шведскай гары і Замчышчы праводзіла экспедыцыя Інстытута гісторыі АН БССР на чале з В.Р.Тарасенкам.  Усяго экспедыцыяй было раскапана 288 кв.м. на Шведскай гары і 1348 кв.м на Замчышчы. У выніку даследаванняў на Замчышчы былі выяўлены рэшткі падмуркаў недабудаванага хрысціянскага храма пачатку ХІІІ ст., таксама зроблена прарэзка вала і сабраны багаты матэрыял прадметаў побыту, прыладаў працы, узбраення і ўпрыгожванняў. У 1958 г. даследаванні на Замчышчы працягвалі супрацоўнікі Ваўкавыскага музея пад кіраўніцтвам Г.І.Пеха. Ваўкавыскім храмам цікавіліся і галоўныя спецыялісты па старажытнарускай архітэктуры на той час, пецербургскія археолагі П.А.Раппапорт і М.К.Каргер.

    Асабліва масштабныя раскопкі на Шведскай гары, Муравельніку і Замчышчу правела новая экспедыцыя Інстытута гісторыі АН БССР на чале з Яраславам Генрыхавічам Звяругай. На працягу сямі год (з 1965 па 1971 г.) эспедыцыяй на трох помніках даследавана плошча 1996 кв.м. Вынікі шматгадовай плённай працы былі адлюстраваны ў манагарфіі Я.Г.Зверугі «Древний Волковыск X-XIV вв.”, выдадзенай у Мінску ў 1975 г.

    Навуковае і грунтоўна арганізаванае вывучэнне крэмнездабываючых шахтаў на Росі, з шырокімі стацыянарнымі раскопкамі і дакументальнай фіксацыяй распачалося ў 1961 г. вядомай даследчыцай помнікаў каменнага часу Нінай Мікалаеўнай Гурынай з Ленінграда.

     

  • ВЯРНУТЫЯ ІМЁНЫ Ахвяры беспадстаўных палітычных рэпрэсій

    11 мая 2014 // Ваш отзыв

    Рубрика: Исторические заметки о Волковысске

    Ваўкавыскі сельсавет

     

    Вёска Азярыска

    Дзінгілеўская Софія Аляксандраўна, нарадзілася ў 1895. Выслана 18.4.1951. Вызвалена 10.8.1957. Рэабілітавана 3.4.1992.

    Дзінгілеўскі Іван Данілавіч, нарадзіўся ў 1893. Высланы 12.2.1954. Вызвалены 10.8.1957. Реабілітаваны 3.4.1992.

     

    Вёска Біскупцы

    Нінард Алена Іосіфаўна, нарадзілася ў 1936. Выслана 13.4.1940. Рэабілітавана 9.10.1996г

    Нінард Аліцыя Іосіфаўна, нарадзілася ў 1932. Выслана 13.4.1940. Рэабілітавана 9.10.1996.

    Нінард Іван Іосіфавіч, нарадзіўся ў 1929. Высланы 13.4.1940. Рэабілітаваны 9.10.1996.

    Нінард Яніна, нарадзілася ў 1922. Выслана 13.4.1940. Рэабілітавана 29.7.1996.

     

    Вёска Грыцкі

    Пузік Браніслава Пятроўна, нарадзілася ў 1909. Выслана 18.4.1952. Рэабілітавана 14.9.1993

    Пузік Вацлаў Ігнатавіч, нарадзіўся ў 1942. Высланы 18.4.1952. Рэабілітаваны 14.9.1993.

    Пузік Іван Ігнатавіч, нарадзіўся ў 1948. Высланы 18.4.1952. Рэабілітаваны 14.9.1993.

    Пузік Міхаіл Іванавіч, нарадзіўся ў 1874. Высланы 18.4.1952. Рэабілітаваны 14.9.1993

     

    Вёска Дружная

    Мацяс Вацлаў Іосіфавіч, нарадзіўся ў 1921. Высланы 10.2.1940. Вызвалены 1.7.1946. Рэабілітаваны 14.5.1993

    Мацяс Іосіф Ігнатавіч, нарадзіўся ў 1889. Высланы 10.2.1940. Вызвалены 1.7.1946. Рэабілітаваны 14.5.1993

    Мацяс Мальвіна Антонаўна, нарадзілася ў 1893. Выслана 10.2.1940. Вызвалена 1.7.1946. Рэабілітавана 14.5.1993

    Мацяс Мечаслаў Іосіфавіч, нарадзіўся ў 1929. Высланы 10.2.1940. Вызвалена 1.7.1946. Рэабілітаваны 14.5.1993

    Мацяс Тэрэза Іосіфаўна, нарадзілася ў 1932. Выслана 10.2.1940. Вызвалена 1.7.1946. Рэабілітавана 14.5.1993.

    Мацяс Яніна Іосіфаўна, нарадзілася ў 1932. Выслана 10.2.1940. Вызвалена 1.7.1946. Рэабілітавана 14.5.1993

     

     

    Вёска Кутнікі

    Тарым Адам Францавіч, нарадзіўся ў 1902. Высланы 1.4.1951. Вызвалены 4.12.1955. Рэабілітаваны 6.8.1993

    Тарым Браніслаў Адамавіч, нарадзіўся ў 1949. Высланы 1.4.1951. Вызвалены 4.12.1955. Рэабілітаваны 6.8.1993

    Тарым Віктар Адамавіч, нарадзіўся ў 1939. Высланы 1.4.1951. Вызвалены 4.12.1955. Рэабілітаваны 6.8.1993

    Тарым Марыя Ксавер’еўна, нарадзілася ў 1905. Выслана 1.4.1951. Вызвалена 4.12.1955. Рэабілітавана 6.8.1993

    Тарым Станіслаў Адамавіч, нарадзіўся ў 1936. Высланы 1.4.1951. Вызвалены 4.12.1955. Рэабілітаваны 6.8.1993

     

    Вёска Малая Лапеніца

    Жамойда Алена Аляксандраўна, нарадзілася ў 1890. Выслана 18.4.1952. Вызвалена 18.4.1956. Рэабілітавана 9.4.1992

    Жамойда Валянціна Фёдараўна, нарадзілася ў 1942. Выслана 18.4.1952. Вызвалена 18.4.1956. Рэабілітавана 9.4.1992

    Жамойда Зінаіда Фёдараўна, нарадзілася ў 1934. Выслана 18.4.1952. Вызвалена 18.4.1956. Рэабілітавана 9.4.1992

    Жамойда Мікалай Фёдаравіч, нарадзіўся ў 1944. Высланы 18.4.1952. Вызвалены 18.4.1956. Рэабілітаваны 9.4.1992

    Жамойда Пётр Фёдаравіч, нарадзіўся ў 1932. Высланы 18.4.1952. Вызвалены 18.4.1956. Рэабілітаваны 9.4.1992

     

    Вёска Няверавічы

    Бердзік Адольф Антонавіч, нарадзіўся ў 1928. Высланы 6.2.1953. Вызвалены 5.7.1956. Рэабілітаваны 28.9.1993

    Бердзік Алена Антонаўна, нарадзілася ў 1896. Выслана 18.4.1952. Вызвалена 5.7.1956. Рэабілітавана 28.9.1993

    Бердзік Алена Антонаўна, нарадзілася ў 1935. Выслана 18.4.1952. Вызвалена 5.7.1956. Рэабілітавана 28.9.1993

    Бердзік Антон Іванавіч, нарадзіўся ў 1891. Высланы 11.5.1953. Вызвалены 5.7.1956. Рэабілітаваны 28.9.1993

    Бердзік Вацлаў Антонавіч, нарадзіўся ў 1936. Высланы 18.4.1952. Вызвалены 5.7.1956. Рэабілітаваны 28.9.1993

    Бердзік Генрых Антонавіч, нарадзіўся ў 1940. Высланы 18.4.1952. Вызвалены 5.7.1956. Рэабілітаваны 28.9.1993

    Бердзік Марыя Антонаўна, нарадзілася ў 1944. Выслана 18.4.1952. Вызвалена 5.7.1956. Рэабілітавана 28.9.1993

    Бердзік Станіслава Антонаўна, нарадзілася ў 1927. Выслана 18.4.1952. Вызвалена 5.7.1956. Рэабілітавана 28.9.1993

    Бердзік Эдвард Антонавіч, нарадзіўся ў 1941. Высланы 18.4.1952. Вызвалены 5.7.1956. Рэабілітаваны 28.9.1993

    Матвейчык Алена Іванаўна, нарадзілася ў 1874. Выслана 18.4.1952. Вызвалена 11.7.1956. Рэабілітавана 14.8.1992

    Сідорка Станіслаў Харытонавіч, нарадзіўся ў 1920. Высланы 18.4.1952. Вызвалены 11.7.1956. Рэабілітаваны 14.8.1992

    Ясюкевіч Вацлаў Пятровіч, нарадзіўся ў 1936. Высланы 18.4.1952. Вызвалены 15.11.1956. Рэабілітаваны 14.8.1992

    Ясюкевіч Іван Пятровіч, нарадзіўся ў 1938. Высланы 18.4.1952. Вызвалены 15.11.1956. Рэабілітаваны 14.8.1992

    Ясюкевіч Казімір Пятровіч, нарадзіўся ў 1931. Высланы 18.4.1952. Вызвалены 15.11.1956. Рэабілітаваны 14.8.1992

    Ясюкевіч Лявонцій Пятровіч, нарадзіўся ў 1930. Высланы 12.4.1955. Вызвалены 15.11.1956. Рэабілітаваны 14.8.1992

    Ясюкевіч Міхаліна Вікенцьеўна, нарадзілася ў 1890. Выслана 12.4.1955. Вызвалена 15.11.1956. Рэабілітавана 14.8.1992

    Ясюкевіч Пётр Карлавіч, нарадзіўся ў 1894. Высланы 4.5.1955. Вызвалены 15.11.1956. Рэабілітаваны 14.8.1992

    Ясюкевіч Сцяпан Пятровіч, нарадзіўся ў 1934. Высланы 18.4.1952. Вызвалены 15.11.1956. Рэабілітаваны 14.8.1992

    Ясюкевіч Яніна Пятроўна, нарадзілася ў 1941. Выслана 18.4.1952. Вызвалена 15.11.1956. Рэабілітавана 14.8.1992

     

    Вёска Рупейкі

    Антончык Альберціна Станіславаўна, нарадзілася ў 1948. Выселена 1.4.1951. Рэабілітавана 20.12.1993

    Антончык Вацлаў Станіслававіч, нарадзіўся ў 1939. Выселены 1.4.1951. Рэабілітаваны 20.12.1993

    Антончык Рэгіна Вацлаваўна, нарадзілася ў 1903. Выселена 1.4.1951. Рэабілітавана 20.12.1993

    Антончык Станіслаў Станіслававіч, нарадзіўся ў 1950. Выселены 1.4.1951. Рэабілітаваны 20.12.1993

     

    Вёска Хацькоўцы

    Дземьянчык Адэля Іосіфаўна, нарадзілася ў 1935. Выслана 1.4.1951. Вызвалена 1.7.1955. Рэабілітавана 22.10.1991

    Дземьянчык Іосіф Фаміч, нарадзіўся ў 1904. Высланы 1.4.1951. Вызвалены 1.7.1955. Рэабілітаваны 22.10.1991

    Дземьянчык Софія Міхайлаўна, нарадзілася ў 1909. Выслана 1.4.1951. Вызвалена 1.7.1955. Рэабілітавана 22.10.1991

    Дземьянчык Ядвіга Іосіфаўна, нарадзілася ў 1940. Выслана 1.4.1951. Вызвалена 1.7.1955. Рэабілітавана 22.10.1991

     

    Вёска Янова

    Вайтовіч Ірына Францэўна, нарадзілася ў 1934. Выслана 1.4.1951. Вызвалена 15.1.1957. Рэабілітавана 15.11.1993

    Вайтовіч Паўліна Францэўна, нарадзілася ў 1943. Выслана 1.4.1951. Вызвалена 15.1.1957. Рэабілітавана 15.11.1993

    Вайтовіч Софія Францэўна, нарадзілася ў 1930. Выслана 1.4.1951. Вызвалена 15.1.1957. Рэабілітавана 15.11.1993

    Вайтовіч Франц Марцінавіч, нарадзіўся ў 1886. Высланы 19.8.1952. Вызвалены 15.1.1957. Рэабілітаваны 15.11.1993

    Вайтовіч Юзэфа Іосіфаўна, нарадзілася ў 1909. Выслана 1.4.1951. Вызвалена 15.1.1957. Рэабілітавана 15.11.1993

    Валынская Кацярына Іванаўна, нарадзілася ў 1882. Выслана 10.2.1940. Рэабілітавана 19.3.1996

    Валынская Яніна Антонаўна, нарадзілася ў 1916. Выслана 10.2.1940. Рэабілітавана 19.3.1996

    Валынскі Аляксандр Іванавіч, нарадзіўся ў 1914. Высланы 10.2.1940. Рэабілітаваны 19.3.1996

    Валынскі Іван Антонавіч, нарадзіўся ў 1883. Высланы 10.2.1940. Рэабілітаваны 19.3.1996

    Валынскі Іван Іванавіч, нарадзіўся ў 1916. Высланы 10.2.1940. Рэабілітаваны 19.3.1996

    Валынскі Казімір Іванавіч, нарадзіўся ў 1919. Высланы 10.2.1940. Рэабілітаваны 19.3.1996

    Валынскі Теафіл Іванавіч, нарадзіўся ў 1906. Высланы 10.2.1940. Рэабілітаваны 19.3.1996

    Вячэрак Алена Юзэфаўна, нарадзілася ў 1899. Выслана 10.2.1940. Рэабілітавана 6.9.1995

    Вячэрак Антон Мікалаевіч, нарадзіўся ў 1883. Высланы 10.2.1940. Рэабілітаваны 6.9.1995

    Вячэрак Іван Антонавіч, нарадзіўся ў 1923. Высланы 10.2.1940. Рэабілітаваны 6.9.1995

    Вячэрак Станіслаў Антонавіч, нарадзіўся ў 1920. Высланы 10.2.1940. Рэабілітаваны 6.9.1995

    Казакевіч Алена Іосіфаўна, нарадзілася ў 1920. Выслана 10.10.1940. Рэабілітавана 10.10.1996

    Казакевіч Іосіф Антонавіч, нарадзіўся ў 1889. Высланы 10.2.1940. Рэабілітаваны 10.10.1996

    Казакевіч Казімір Іосіфавіч, нарадзіўся ў 1923. Высланы 10.2.1940. Рэабілітаваны 10.10.1996

    Казакевіч Леанора Станіславаўна, нарадзілася ў 1893. Выслана 10.2.1940. Рэабілітавана 10.10.1996

    Казакевіч Мар’яна Іосіфаўна, нарадзілася ў 1913. Выслана 10.2.1940. Рэабілітавана 10.10.1996

    Казакевіч Станіслава Іосіфаўна, нарадзілася ў 1918. Выслана 10.2.1940. Рэабілітавана 10.10.1996

    Казакевіч Юзэф Іосіфавіч, нарадзіўся ў 1916. Высланы 10.2.1940. Рэабілітаваны 10.10.1996

    Прохар Іван Адамавіч, нарадзіўся ў 1937. Высланы 1.4.1951. Рэабілітаваны 6.6.1991

    Прохар Іван Антонавіч, нарадзіўся ў 1937. Высланы 1.4.1951. Рэабілітаваны 6.6.1991

    Прохар Сцяпан Антонавіч, нарадзіўся ў 1939. Высланы 1.4.1951. Рэабілітаваны 6.6.1991

    Прохар Бадора Адамаўна, нарадзілася ў 1892. Выслана 1.4.1951. Рэабілітавана 6.6.1991

    Прохар Уладзімір Антонавіч, нарадзіўся ў 1935. Высланы 1.4.1951. Рэабілітаваны 6.6.1991

    Прохар Францішка Антонаўна, нарадзілася ў 1934. Выслана 1.4.1951. Рэабілітавана 6.6.1991

    Пятрасік Алена Антонаўна, нарадзілася ў 1924. Выслана 10.2.1940. Рэабілітавана 5.7.1996

    Пятрасік Антон Францавіч, нарадзіўся ў 1874. Высланы 10.2.1940. Рэабілітаваны 5.7.1996

    Пятрасік Вацлаў Антонавіч, нарадзіўся ў 1913. Высланы 10.2.1940. Рэабілітаваны 5.7.1996

    Пятрасік Генарда Паўлаўна, нарадзілася ў 1915. Выслана 10.2.1940. Рэабілітавана 5.7.1996

    Пятрасік Іван Антонавіч, нарадзіўся ў 1918. Высланы 10.2.1940. Рэабілітаваны 5.7.1996

    Пятрасік Уладзіслаў Антонавіч, нарадзіўся ў 1904. Высланы 10.2.1940. Рэабілітаваны 5.7.1996

    Пятрасік Юльяна Францаўна, нарадзілася ў 1885. Выслана 10.2.1940. Рэабілітавана 5.7.1996

     

    Воўпаўскі сельсавет

    Вёска Аляксандраўка

    Абуховіч Рышард Мечыслававіч, нарадзіўся ў 1902. Высланы 15.4.1952. Вызвалены 13.10.1956. Рэабілітаваны 5.11.1993

    Міклашэвіч Аляксандра Васільеўна, нарадзілася ў 1883. Выслана 13.4.1940. Рэабілітавана 5.6.1996

    Міклашэвіч Аляксей Антонавіч, нарадзіўся ў 1924. Высланы 13.4.1940. Рэабілітаваны 5.6.1996

    Міклашэвіч Аркадзь Антонавіч, нарадзіўся ў 1922. Высланы 13.4.1940. Рэабілітаваны 5.6.1996

    Міклашэвіч Ксенія Антонаўна, нарадзілася ў 1912. Выслана 13.4.1940. Рэабілітавана 5.6.1996

    Міклашэвіч Ларыса Антонаўна, нарадзілася ў 1906. Выслана 13.4.1940. Рэабілітавана 5.6.1996

    Міклашэвіч Люцыя Антонаўна. Выслана 13.4.1940. Рэабілітавана 5.6.1996

    Міклашэвіч Ніна Антонаўна, нарадзілася ў 1913. Выслана 13.4.1940. Рэабілітавана 5.6.1996

    Міклашэвіч Расціслаў Антонавіч, нарадзіўся ў 1919. Высланы 13.4.1940. Рэабілітаваны 5.6.1996

     

    Вёска Воўпа

    Грышевіч Анатоль Сямёнавіч, нарадзіўся ў 1932. Высланы 17.4.1952. Вызвалены 1.9.1956. Рэабілітаваны 5.7.1993

    Грыневіч Ганна Іванаўна, нарадзілася ў 1891. Выслана 17.4.1952. Вызвалена 1.9.1956. Рэабілітавана 5.7.1993

    Дзямбінская Тэадора Іванаўна, нарадзілася ў 1920. Выслана 10.2.1940. Вызвалена 1.2.1942. Рэабілітавана 24.10.1994

    Пшаніца Шчай Марткавіч, нарадзіўся ў 1920. Высланы 20.6.1940. Рэабілітаваны 7.7.1994

    Семянчук Іосіф Іосіфавіч, нарадзіўся ў 1940. Высланы 18.4.1952. Вызвалены 30.3.1956. Рэабілітаваны 30.7.1993

    Семянчук Іосіф Рыгоравіч, нарадзіўся ў 1879. Высланы 18.4.1952. Рэабілітаваны 30.7.1993

     

    Вёска Длугапаль

    Пілюта Вікторыя Іосіфаўна, нарадзілася ў 1938. Выслана 18.4.1952. Рэабілітавана 15.9.1993

    Пілюта Ганна Францаўна, нарадзілася ў 1890. Выслана 18.4.1952. Вызвалена 15.9.1956. Рэабілітавана 15.9.1993

    Пілюта Станіслаў Іосіфавіч, нарадзіўся ў 1935. Высланы 18.4.1952. Вызвалены 15.9.1956. Рэабілітаваны 15.9.1993

     

    Вярэйкаўскі сельсавет

    Вёска Вярэйкі

    Зінкевіч Вера Станіславаўна, нарадзілася ў 1938. Выслана 18.4.1952. Вызвалена 30.3.1956. Рэабілітавана 19.8.1993

    Зінкевіч Ганна Станіславаўна, нарадзілася ў 1948. Выслана 18.4.1952. Вызвалена 30.3.1956. Рэабілітавана 19.8.1993

    Зінкевіч Ірына Станіславаўна, нарадзілася ў 1935. Выслана 18.4.1952. Вызвалена 18.4.1956. Рэабілітавана 19.8.1993

    Зінкевіч Крысціна Станіславаўна, нарадзілася ў 1936. Выслана 18.4.1952. Вызвалена 18.4.1956. Рэабілітавана 19.8.1993

    Зінкевіч Марыя Станіславаўна, нарадзілася ў 1902. Выслана 18.4.1952. Вызвалена 30.3.1956. Рэабілітавана 19.8.1993

    Зінкевіч Марыя Станіславаўна, нарадзілася ў 1944. Выслана 18.4.1952. Вызвалена 30.3.1956. Рэабілітавана 19.8.1993

    Зінкевіч Станіслаў Станіслававіч, нарадзіўся ў 1940. Высланы 18.4.1952. Вызвалены 30.3.1956. Рэабілітаваны 19.8.1993

     

    Вёска Гоцевічы

    Кажецкая Вольга Міхайлаўна, нарадзілася ў 1884. Выслана 18.4.1952. Вызвалена 30.3.1956. Рэабілітавана 27.8.1993

    Карпыза Анатоль Лявонавіч, нарадзіўся ў 1931. Высланы 18.4.1952. Вызвалены 30.3.1956. Рэабілітаваны 27.8.1993

    Карпыза Вольга Мечыславаўна, нарадзілася ў 1888. Выслана 18.4.1952. Вызвалена 30.3.1956. Рэабілітавана 27.8.1993

    Карпыза Вячаслаў Лявонавіч, нарадзіўся ў 1935. Высланы 18.4.1952. Вызвалены 30.3.1956. Рэабілітаваны 27.8.1993

    Карпыза Галіна Іванаўна, нарадзілася ў 1950. Выслана 18.4.1952. Вызвалена 30.3.1956. Рэабілітавана 27.8.1993

    Карпыза Іван Іванавіч, нарадзіўся ў 1948. Высланы 18.4.1952. Вызвалены 30.3.1956. Рэабілітаваны 27.8.1993

    Карпыза Іван Лявонавіч, нарадзіўся ў 1915. Высланы 18.4.1952. Вызвалены 30.3.1956. Рэабілітаваны 27.8.1993

    Карпыза Леанарда Восіпаўна, нарадзілася ў 1927. Выслана 18.4.1952. Вызвалена 30.3.1956. Рэабілітавана 27.8.1993

    Карпыза Лявон Іванавіч, нарадзіўся ў 1878. Высланы 4.5.1953. Вызвалены 30.3.1956. Рэабілітаваны 27.8.1993

    Карпыза Рышард Лявонавіч, нарадзіўся ў 1940. Высланы 18.4.1952. Вызвалены 30.3.1956. Рэабілітаваны 27.8.1993

    Карпыза Францішка Лявонаўна, нарадзілася ў 1938. Выслана 18.4.1952. Вызвалена 30.3.1956. Рэабілітавана 27.8.1993

    Карпыза Ядвіга Іванаўна, нарадзілася ў 1952. Выслана 18.4.1952. Вызвалена 30.3.1956. Рэабілітавана 27.8.1993

    Пякарская Зіта Уладзіміраўна, нарадзілася ў 1943. Выслана 18.4.1952. Вызвалена 30.3.1956. Рэабілітавана 27.8.1993

    Пякарская Марыя Лявонаўна, нарадзілася ў 1921. Выслана 18.4.1952. Вызвалена 30.3.1956. Рэабілітавана 27.8.1993

     

    Вёска Дзевяткаўцы

    Когель Алена Дзмітрыеўна, нарадзілася ў 1923. Выслана 10.2.1940. Вызвалена 1.7.1945. Рэабілітавана 5.7.1995

    Когель Анастасія Міхайлаўна, нарадзілася ў 1890. Выслана 10.2.1940. Вызвалена 1.7.1945. Рэабілітавана 5.7.1995

    Когель Анатоль Дзмітрыевіч, нарадзіўся ў 1933. Высланы 10.2.1940. Вызвалены 1.7.1945. Рэабілітаваны 5.7.1995

    Когель Дзмітрый Андрэевіч, нарадзіўся ў 1887. Высланы 10.2.1940. Вызвалены 1.7.1945. Рэабілітаваны 5.7.1995

    Когель Любоў Дзмітрыеўна, нарадзілася ў 1925. Выслана 10.2.1940. Вызвалена 1.7.1945. Рэабілітавана 5.7.1995

    Когель Мікалай Дзмітрыевіч, нарадзіўся ў 1929. Высланы 10.2.1940. Вызвалены 1.7.1945. Рэабілітаваны 5.7.1995

    Когель Міхаіл Дзмітрыевіч, нарадзіўся ў 1921. Высланы 10.2.1940. Вызвалены 1.7.1945. Рэабілітаваны 5.7.1995

    Когель Ніна Дзмітрыеўна, нарадзілася ў 1927. Выслана 10.2.1940. Вызвалена 1.7.1945. Рэабілітавана 5.7.1995

    Когель Сяргей Дзмітрыевіч, нарадзіўся ў 1931. Высланы 10.2.1940. Вызвалены 1.7.1945. Рэабілітаваны 5.7.1995

    Когель Саламея Іванаўна, нарадзілася ў 1867. Выслана 10.2.1940. Вызвалена 1.7.1945. Рэабілітавана 5.7.1995

     

    Вёска Жарна

    Рышкель Алена Аляксееўна, нарадзілася ў 1925. Выслана 13.4.1940. Вызвалена 15.4.1946. Рэабілітавана 24.4.1993

    Рышкель Аляксей Вікенцьевіч, нарадзіўся ў 1880. Высланы 13.4.1940. Вызвалены 15.4.1946. Рэабілітаваны 24.4.1993

    Рышкель Іван Аляксеевіч, нарадзіўся ў 1927. Высланы 13.4.1940. Вызвалены 15.4.1946. Рэабілітаваны 24.4.1993

    Рышкель Марыя Аляксандраўна, нарадзілася ў 1924. Выслана 13.4.1940. Вызвалена 15.4.1946. Рэабілітавана 24.4.1993

    Рышкель Усціння Марцінаўна, нарадзілася ў 1890. Выслана 13.4.1940. Вызвалена 15.4.1946. Рэабілітавана 24.4.1993

    Сухоцкая Антаніна Міхайлаўна, нарадзілася ў 1920. Выслана 10.2.1940. Вызвалена 1.7.1945. Рэабілітавана 31.10.1991

    Сухоцкі Іван Міхайлавіч, нарадзіўся ў 1916. Высланы 10.2.1940. Вызвалены 1.7.1945. Рэабілітаваны 31.10.1991

    Сухоцкі Міхаіл Міхайлавіч, нарадзіўся ў 1900. Высланы 10.2.1940. Рэабілітаваны 31.10.1991

    Сухоцкі Міхаіл Феліксавіч, нарадзіўся ў 1881. Высланы 10.2.1940. Рэабілітаваны 31.10.1991

    Сухоцкі Станіслаў Міхайлавіч, нарадзіўся ў 1924. Высланы 10.2.1940. Вызвалены 1.7.1945. Рэабілітаваны 31.10.1991

    Шідлоўская Лізавета, нарадзілася ў 1899. Выслана 10.2.1940. Рэабілітавана 11.7.1996.

    Шідлоўская Люцына Уладзіміраўна, нарадзілася ў 1931. Выслана 10.2.1940. Вызвалена 1.5.1946. Рэабілітавана 25.11.1996

    Шідлоўская Тэрэза Уладзіміраўна, нарадзілася ў 1929. Выслана 10.2.1940. Вызвалена 1.5.1946. Рэабілітавана 25.11.1996

    Шідлоўскі Славамір Уладзіміравіч, нарадзіўся ў 1938. Высланы 10.2.1940. Рэабілітаваны 25.11.1996

    Шідлоўскі Уладзімір Францавіч, нарадзіўся ў 1898. Высланы 10.2.1940. Рэабілітаваны 11.7.1996

    Шідлоўскі Часлаў Уладзіміравіч, нарадзіўся ў 1936. Высланы 10.2.1940. Рэабілітаваны 25.11.1996.

     

    Вёска Залучаны

    Ясюкевіч Антаніна Пятроўна, нарадзілася ў 1950. Выслана 2.4.1951. Вызвалена 11.2.1957. Рэабілітавана 30.7.1993

    Ясюкевіч Вольга Іванаўна, нарадзілася ў 1912. Выслана 2.4.1951. Вызвалена 11.2.1957. Рэабілітавана 20.9.1974

    Ясюкевіч Ганна Пятроўна, нарадзілася ў 1940. Выслана 2.4.1951. Вызвалена 11.2.1957. Рэабілітавана 30.7.1993

    Ясюкевіч Пётр Антонавіч, нарадзіўся ў 1912. Высланы 2.4.1951. Вызвалены 11.2.1957. Рэабілітаваны 20.9.1974

     

    Вёска Зубаўшчына

    Аліскевіч-Чабёл Яніна Ізідораўна, нарадзілася ў 1917. Выслана 18.4.1952. Вызвалена 1.9.1956. Рэабілітавана 30.4.1993

    Чабёлка Анатоль Вікенцьевіч, нарадзіўся ў 1929. Высланы 18.4.1952. Вызвалены 1.9.1956. Рэабілітаваны 30.4.1993

    Чабёлка Вікенцій Восіпавіч, нарадзіўся ў 1880. Высланы 1.7.1954. Вызвалены 3.8.1956. Рэабілітаваны 30.4.1993

    Чабёлка Восіп Вікенцьевіч, нарадзіўся ў 1922. Высланы 18.4.1952. Вызвалены 1.9.1956. Рэабілітаваны 30.4.1993

    Чабёлка Пелагея Восіпаўна, нарадзілася ў 1887. Выслана 18.4.1952. Вызвалена 1.9.1956. Рэабілітавана 30.4.1993

     

    Вёска Кувекі

    Аўгусціновіч Вікторыя Яўхімаўна, нарадзілася ў 1900. Выслана 1.4.1951. Вызвалена 1.7.1955. Рэабілітавана 30.11.1992

    Аўгусціновіч Іосіф Іосіфавіч, нарадзіўся ў 1910. Высланы 1.4.1951. Вызвалены 1.7.1955. Рэабілітаваны 30.11.1992

    Аўгусціновіч Леакадзія Іосіфаўна, нарадзілася ў 1940. Выслана 1.4.1951. Вызвалена 1.7.1955. Рэабілітавана 30.11.1992

     

    Вёска Жынаўцы

    Болдак Вацлаў Тадэвушавіч, нарадзіўся ў 1935. Высланы 18.4.1952. Вызвалены 18.4.1956. Рэабілітаваны 9.8.1993

    Болдак Іван Тадэвушавіч, нарадзіўся ў 1943. Высланы 18.4.1952. Вызвалены 18.4.1956. Рэабілітаваны 9.8.1993

    Болдак Казімір Тадэвушавіч, нарадзіўся ў 1934. Высланы 18.4.1952. Вызвалены 18.4.1956. Рэабілітаваны 9.8.1993

    Болдак Софія Нікадзімаўна, нарадзілася ў 1906. Выслана 18.4.1952. Вызвалена 18.4.1956. Рэабілітавана 9.8.1993

    Болдак Франц Тадэвушавіч, нарадзіўся ў 1936. Высланы 18.4.1952. Вызвалены 18.4.1956. Рэабілітаваны 9.8.1993

    Болдак Эдвард Тадэвушавіч, нарадзіўся ў 1937. Высланы 18.4.1952. Вызвалены 18.4.1956. Рэабілітаваны 9.8.1993

    Болдак Яніна Тадэвушаўна, нарадзілася ў 1940. Выслана 18.4.1952. Вызвалена 18.4.1956. Рэабілітавана 9.8.1993

     

    Вёска Сядейкі

    Руднік Антон Пятровіч, нарадзіўся ў 1902. Высланы 1.4.1951. Вызвалены 13.2.1957. Рэабілітаваны 6.8.1993

    Руднік Антаніна Антонаўна, нарадзілася ў 1949. Выслана 1.4.1951. Вызвалена 13.2.1957. Рэабілітавана 6.8.1993

    Руднік Марыя Антонаўна, нарадзілася ў 1947. Выслана 1.4.1951. Вызвалена 13.8.1957. Рэабілітавана 6.8.1993

    Руднік Серафіма Васільеўна, нарадзілася ў 1914. Выслана 1.4.1951. Вызвалена 13.2.1957. Рэабілітавана 6.8.1993

     

    Вёска Чырвоны Груд

    Каліноўская Надзея Іванаўна, нарадзілася ў 1889. Выслана 17.4.1952. Вызвалена 6.3.1955. Рэабілітавана 27.8.1993

     

    Вёска Шніпава

    Нядвецкая Ганна Пятроўна, нарадзілася ў 1942. Рэабілітавана 10.9.1993

    Нядвецкая Софія Іосіфаўна, нарадзілася ў 1902. Рэабілітавана 10.9.1993

    Нядвецкі Пётр Вайцехавіч, нарадзіўся ў 1893. Вызвалены 30.3.1956. Рэабілітаваны 10.9.1993

     

    Гнезнаўскі сельсавет

    Вёска Андрэевічы

    Лозьная Альфрэда Міхайлаўна, нарадзілася ў 1927. Выслана 21.6.1941. Вызвалена 15.5.1945. Рэабілітавана 30.8.1993

    Лозьная Іоанна Міхайлаўна, нарадзілася ў 1916. Выслана 21.6.1941. Вызвалена 15.5.1945. Рэабілітавана 30.8.1993

    Лозьная Крысціна Міхайлаўна, нарадзілася ў 1933. Выслана 21.6.1941. Вызвалена 15.5.1945. Рэабілітавана 30.8.1993

    Лозьная Станіслава Андрэеўна, нарадзілася ў 1894. Выслана 21.6.1941. Вызвалена 15.5.1945. Рэабілітавана 30.8.1993

    Лозьная Тэрэза Міхайлаўна, нарадзілася ў 1931. Выслана 21.6.1941. Вызвалена 15.5.1945. Рэабілітавана 30.8.1993

    Лозьная Эльжбета Міхайлаўна, нарадзілася ў 1935. Выслана 21.6.1941. Вызвалена 15.5.1945. Рэабілітавана 30.8.1993

    Лозьная Эмілія Міхайлаўна, нарадзілася ў 1926. Выслана 21.6.1941. Вызвалена 15.5.1945. Рэабілітавана 30.8.1993

    Лозьны Зіновій Міхайлавіч, нарадзіўся ў 1922. Высланы 21.6.1941. Вызвалены 15.5.1945. Рэабілітаваны 30.8.1993

    Лозьны Ірэнеуш Міхайлавіч, нарадзіўся ў 1920. Высланы 21.6.1941. Вызвалены 15.5.1945. Рэабілітаваны 30.8.1993

    Лозьны Мар’ян Міхайлавіч, нарадзіўся ў 1923. Высланы 21.6.1941. Вызвалены 15.5.1945. Рэабілітаваны 30.8.1993

    Лозьны Міхаіл Міхайлавіч, нарадзіўся ў 1889. Высланы 21.6.1941. Вызвалены 15.5.1945. Рэабілітаваны 30.8.1993

     

    Вёска Гнезна

    Садоўская Марыя Іосіфаўна, нарадзілася ў 1931. Выслана 18.4.1952. Вызвалена 16.8.1956. Рэабілітавана 15.9.1993

    Садоўская Міхаліна Андрэеўна, нарадзілася ў 1888. Выслана 18.4.1952. Вызвалена 16.8.1956. Рэабілітавана 15.9.1993

    Садоўскі Іосіф Ігнатавіч, нарадзіўся ў 1873. Высланы 18.4.1952. Рэабілітаваны 15.9.1993

     

    Вёска Мсцібава

    Бальцер Ганна Фамінічна, нарадзілася ў 1891г. Выслана 13.4.1940. Рэабілітавана 22.8.1995

    Бальцер Феліцыя Мечыславаўна, нарадзілася ў 1913. Выслана 13.4.1940. Рэабілітавана 22.8.1995

    Бальцер Часлаў Мечыслававіч, нарадзіўся ў 1912. Высланы 13.4.1940. Рэабілітаваны 22.8.1995

    Вінцер Марыя Абрамаўна, нарадзілася ў 1922. Выслана 13.9.1940. Вызвалена 31.8.1941. Рэабілітавана 12.4.1994

    Зайдерман Мордух Іосіфавіч, нарадзіўся ў 1911. Высланы 18.6.1941. Рэабілітаваны 20.7.1995

    Лянтман Хіль Іцкавіч, нарадзіўся ў 1909. Высланы 25.10.1940. Вызвалены 26.8.1941. Рэабілітаваны 20.3.1995

    Паперман Шлем Фішелевіч, нарадзіўся ў 1910. Высланы 16.6.1940. Вызвалены 1.9.1941. Рэабілітаваны 7.7.1994

    Смех Марыя Янаўна, нарадзілася ў 1896. Выслана 18.6.1940. Вызвалена 2.9.1941. Рэабілітавана 20.6.1995

     

    Вёска Шемятоўка

    Нядельская Софія Францаўна, нарадзілася ў 1915. Выслана 10.2.1940. Вызвалена 14.2.1946. Рэабілітавана 2.11.1994

    Салапа Вікторыя Францаўна, нарадзілася ў 1894. Выслана 10.2.1940. Вызвалена 14.2.1946. Рэабілітавана 2.11.1994

    Салапа Леакадзія Францаўна, нарадзілася ў 1922. Выслана 10.2.1940. Вызвалена 14.2.1946. Рэабілітавана 2.11.1994

    Салапа Франц Ігнатавіч, нарадзіўся ў 1891. Высланы 10.2.1940. Вызвалены 14.2.1946. Рэабілітавана 2.11.1994

     

    Ізабелінскі сельсавет

     

    Вёска Драгічаны

    Меляшкевіч Данііл Якаўлевіч, нарадзіўся ў 1909. Высланы 2.4.1951. Вызвалены 18.4.1956. Рэабілітаваны 16.6.1993

    Меляшкевіч Іван Даніілавіч, нарадзіўся ў 1938. Высланы 2.4.1951. Вызвалены 18.4.1956. Рэабілітаваны 16.6.1993

    Меляшкевіч Юлія Іванаўна, нарадзілася ў 1905. Выслана 2.4.1951. Вызвалена 18.4.1956. Рэабілітавана 16.6.1993

     

    Вёска Ізабелін

    Балондзь Багдан Людаміравіч, нарадзіўся ў 1929. Высланы 25.4.1952. Вызвалены 3.8.1956. Рэабілітаваны 11.2.1993

    Балондзь Генрыета Данілаўна, нарадзілася ў 1907. Выслана 18.4.1952. Вызвалена 3.8.1956. Рэабілітавана 11.2.1993

    Балондзь Софія Людаміраўна, нарадзілася ў 1938. Выслана 17.4.1952. Вызвалена 3.8.1956. Рэабілітавана 11.2.1993

    Галамбіеўская Анастасія Іванаўна, нарадзілася ў 1903. Выслана 18.4.1952. Вызвалена 8.8.1956. Рэабілітавана 12.8.1993

    Галамбіеўская Ева Станіславаўна, нарадзілася ў 1930. Выслана 18.4.1952. Вызвалена 8.8.1956. Рэабілітавана 12.8.1993

    Галамбіеўскі Валянцін Станіслававіч, нарадзіўся ў 1928. Высланы 18.4.1952. Вызвалены 8.8.1956. Рэабілітаваны 12.8.1993

    Галамбіеўскі Станіслаў Валянцінавіч, нарадзіўся ў 1890. Высланы 14.5.1953. Вызвалены 8.8.1956. Рэабілітаваны 4.6.1996

    Навасад Людміла Рыгораўна, нарадзілася ў 1888. Выслана 19.3.1956. Рэабілітавана 10.9.1993

    Навасад Павел Пятровіч, нарадзіўся ў 1880. Выслана 19.3.1956. Рэабілітаваны 10.9.1993

     

    Вёска Мацвееўцы

    Герцег Маркус Саулавіч, нарадзіўся ў 1893. Высланы 18.9.1940. Вызвалены 1.9.1941. Рэабілітаваны 7.7.1994

     

    Вёска Трунцы

    Лешка Аляксандр, нарадзіўся ў 1911. Высланы 13.4.1940. Рэабілітаваны 28.8.1996

    Лешка Таццяна, нарадзілася ў 1917. Выслана 13.4.1940. Рэабілітавана 28.8.1996

    Лешка Францішка, нарадзілася ў 1920. Выслана 13.4.1940. Рэабілітавана 28.8.1996

    Лешка Яўгенія, нарадзілася ў 1914. Выслана 13.4.1940. Рэабілітавана 28.8.1996

     

    Вёска Улезлы

    Прохар Георгій Міхайлавіч, нарадзіўся ў 1907. Высланы 2.4.1951. Вызвалены 30.4.1956. Рэабілітаваны 3.6.1993

    Прохар Марыя Георгіеўна, нарадзілася ў 1938. Выслана 2.4.1951. Вызвалена 30.4.1956. Рэабілітавана 3.6.1993

    Прохар Праскоўя Міхайлаўна, нарадзілася ў 1917. Выслана 2.4.1951. Вызвалена 30.4.1956. Рэабілітавана 3.6.1993

     

    Краснасельскі пассавет

     

    Вёска Карпаўцы

    Севярын Мікалай Юльянавіч, нарадзіўся ў 1935. Высланы 01.4.1951. Вызвалены 20.7.1957. Рэабілітаваны 18.4.1962

    Севярын Юльян Рыгоравіч, нарадзіўся ў 1900. Высланы 01.4.1951. Вызвалены 20.7.1957. Реабілітаваны 18.4.1962

    Северына Анастасія Ігнацьеўна, нарадзілася ў 1903. Выслана 01.4.1951. Вызвалена 20.7.1957. Рэабілітавана 18.4.1962

    Северына Валянціна Юльянаўна, нарадзілася ў 1933. Выслана 01.4.1951. Вызвалена 20.7.1957. Рэабілітавана 18.4.1962

    Северына Зінаіда Юльянаўна, нарадзілася ў 1937. Выслана 01.4.1951. Вызвалена 20.7.1957. Рэабілітавана 9.6.1992

     

    Вёска Мінеўшчына

    Бурачэўская Алена Станіславаўна, нарадзілася ў 1932. Выслана 1.4.1951. Рэабілітавана 6.8.1993

    Бурачэўская Любоў Іванаўна, нарадзілася ў 1904. Выслана 1.4.1951. Вызвалена 21.10.1956. Рэабілітавана  6.8.1993

    Бурачэўскі Станіслаў Ігнатавіч, нарадзіўся ў 1904. Высланы 1.4.1951. Вызвалены 21.10.1956. Рэабілітаваны 6.8.1993

    Бурачэўскі Часлаў Станіслававіч, нарадзіўся ў 1932. Высланы 1.4.1951. Вызвалены 21.10.1956. Рэабілітаваны 6.8.1993

    Шлык Софія Іванаўна, нарадзілася ў 1883. Выслана 1.4.1951. Вызвалена 19.10.1956. Рэабілітавана 19.10.1956

     

    Вёска Навасёлкі

    Гроцкая Генуэфа Казіміраўна, нарадзілася ў 1938. Выслана 18.4.1952. Вызвалена 24.9.1956. Рэабілітавана 16.8.1993

    Гроцкая Камілія Сямёнаўна, нарадзілася ў 1894. Выслана 18.4.1952. Вызвалена 24.9.1956. Рэабілітавана 16.8.1993

    Гроцкая Софія Казіміраўна, нарадзілася ў 1946. Выслана 18.4.1952. Вызвалена 24.9.1956. Рэабілітавана 16.8.1993

    Гроцкая Тэрэза Казіміраўна, нарадзілася ў 1939. Выслана 18.4.1952. Вызвалена 24.9.1956. Рэабілітавана 16.8.1993

    Гроцкая Ядвіга Казіміраўна, нарадзілася ў 1936. Выслана 18.4.1952. Вызвалена 24.9.1956. Рэабілітавана 16.8.1993

    Стасевіч Ян Дамінікавіч, нарадзіўся ў 1881. Высланы 10.2.1940. Вызвалены 15.6.1946. Рэабілітаваны 4.7.1994

     

    Вёска Пагараны

    Глебік Міхаліна Юзэфаўна, нарадзілася ў 1905. Выслана 10.2.1940. Рэабілітавана 9.10.1995

    Глебік Павел Юзэфавіч, нарадзіўся ў 1901. Высланы 10.2.1940. Рэабілітаваны 9.10.1995

    Глебік Францішак Паўлавіч, нарадзіўся ў 1901. Высланы 10.2.1940. Рэабілітаваны 9.10.1995

    Урублеўская Амелія Восіпаўна, нарадзілася ў 1905. Выслана 10.2.1940. Рэабілітавана 11.10.1995

    Урублеўская Марыя Восіпаўна, нарадзілася ў 1906. Выслана 10.2.1940. Рэабілітавана 11.10.1995

    Урублеўская Марыя Ігнатаўна, нарадзілася ў 1869. Выслана 10.2.1940. Рэабілітавана 11.10.1995

    Урублеўскі Ігнат Вікенцьевіч, нарадзіўся ў 1869. Высланы 10.2.1940. Рэабілітаваны 11.10.1995

    Урублеўскі Іосіф Ігнатавіч, нарадзіўся ў 1898. Высланы 10.2.1940. Рэабілітаваны 11.10.1995

    Урублеўскі Канстанцін Ігнатавіч, нарадзіўся ў 1906. Высланы 10.2.1940. Рэабілітаваны 11.10.1995

     

    Падароскі сельсавет

    Вёска Дуброўнікі

    Рында Зігмунд Эдвардавіч, нарадзіўся ў 1908. Высланы 1.4.1951. Рэабілітаваны 26.6.1974

    Рында Рэгіна Паўлаўна, нарадзілася ў 1912. Выслана 1.4.1951. Рэабілітавана 26.6.1974

    Рында Тэрэза Зігмундаўна, нарадзілася ў 1937. Выслана 1.4.1951. Рэабілітавана 6.8.1993

     

    Вёска Краскі

    Мадзейская Генуэфа Станіславаўна, выслана 10.2.1940. Рэабілітавана 10.4.1992

    Мадзейская Софія Францаўна, нарадзілася ў 1907. Выслана 10.2.1940. Вызвалена 1.12.1944. Рэабілітавана 10.4.1992

    Мадзейскі Станіслаў Матэушевіч, нарадзіўся ў 1889. Высланы 10.2.1940. Рэабілітаваны 10.4.1992

    Мадзейскі Станіслаў Станіслававіч, высланы 10.2.1940. Вызвалены 1.12.1944. Рэабілітаваны 10.4.1992

    Мадзейскі Тадэвуш Станіслававіч, высланы 10.2.1940. Рэабілітаваны 10.4.1992

    Мадзейскі Уладзіслаў Станіслававіч, высланы 10.2.1940. Рэабілітаваны 10.4.1992

    Мадзейскі Ян Станіслававіч, высланы 10.2.1940. Вызвалены 1.12.1944. Рэабілітаваны 10.4.1992

    Янец Валянцін Лукашавіч, нарадзіўся ў 1874. Высланы 10.2.1940. Рэабілітаваны 26.12.1995

    Янец Вераніка Валянцінаўна, нарадзілася ў 1917. Выслана 10.2.1940. Рэабілітавана 26.12.1995

     

    Вёска Падароск

    Байкоўскі Лявон Мечыслававіч, нарадзіўся ў 1921. Высланы 10.2.1940. Рэабілітаваны 22.8.1995

    Байкоўскі Мечыслаў Адольфавіч, нарадзіўся ў 1896. Высланы 10.2.1940. Рэабілітаваны 22.8.1995

    Байкоўскі Станіслаў Мечыслававіч, нарадзіўся ў 1924. Высланы 10.2.1940. Рэабілітаваны 22.8.1995

    Лукашэвіч Леанід Аляксандравіч, нарадзіўся ў 1930. Высланы 10.2.1940. Вызвалены 1.7.1946. Рэабілітаваны 26.10.1993

    Лукашэвіч Пелагея Міхайлаўна, нарадзілася ў 1900. Выслана 10.2.1940. Вызвалена 1.7.1946. Рэабілітавана 26.10.1993

    Лукашэвіч Уладзімір Аляксандравіч, нарадзіўся ў 1933. Высланы 10.2.1940. Вызвалены 1.7.1946. Рэабілітаваны 26.10.1993

    Лях Зінаіда Сямёнаўна, нарадзілася ў 1928. Выслана 10.2.1940. Рэабілітавана 6.11.1996

    Лях Канстанцін Сямёнавіч, нарадзіўся ў 1920. Высланы 10.2.1940. Рэабілітаваны 6.11.1996

    Лях Лідзія Сямёнаўна, нарадзілася ў 1919. Выслана 10.2.1940. Рэабілітавана 6.11.1996

    Лях Пётр Сямёнавіч, нарадзіўся ў 1930. Высланы 10.2.1940. Рэабілітаваны 6.11.1996

    Лях Софія Фёдараўна, нарадзілася ў 1891. Выслана 10.2.1940. Рэабілітавана 6.11.1996

    Лях Сямён Аляксандравіч, нарадзіўся ў 1893. Высланы 10.2.1940. Рэабілітаваны 6.11.1996

    Лях Уладзімір Сямёнавіч, нарадзіўся ў 1925. Высланы 10.2.1940. Рэабілітаваны 6.11.1996

     

    Роскі пассавет

    Вёска Андрушы

    Болдак Антаніна Сцяпанаўна, нарадзілася ў 1910. Выслана 2.4.1951. Вызвалена 4.12.1955. Рэабілітавана 30.6.1993

    Болдак Іван Іосіфавіч, нарадзіўся ў 1934. Высланы 2.4.1951. Вызвалены 4.12.1955. Рэабілітаваны 30.6.1993

    Болдак Іосіф Паўлавіч, нарадзіўся ў 1906. Высланы 2.4.1951. Вызвалены 4.12.1955. Рэабілітаваны 21.6.1974

     

    Вёска Баблова

    Ліцвін Антон Вікенцьевіч, нарадзіўся ў 1891. Высланы 15.11.1955. Вызвалены 14.12.1965. Рэабілітаваны 8.4.1994

    Ліцвін Валянціна Антонаўна, нарадзілася ў 1927. Выслана 2.4.1951. Рэабілітавана 20.7.1993

    Ліцвін Ганна Васільеўна, нарадзілася ў 1891. Выслана 1.4.1951. Рэабілітавана 5.1993

    Ліцвін Ганна Міхайлаўна, нарадзілася ў 1927. Выслана 1.4.1951. Рэабілітавана 5.1993

    Ліцвін Мікалай Антонавіч, нарадзіўся ў 1930. Высланы 15.5.1953. Вызвалены 14.12.1965. Рэабілітаваны 8.4.1994

    Ліцвін Софія Антонаўна, нарадзілася ў 1929. Выслана 2.4.1951. Рэабілітавана 20.7.1993

    Ліцвін Уладзімір Міхайлавіч, нарадзіўся ў 1929. Высланы 1.4.1951. Рэабілітаваны 5.1993

    Яновіч Алена Антонаўна, нарадзілася ў 1906. Выслана 18.4.1952. Вызвалена 1.9.1956. Рэабілітавана 25.9.1993

    Яновіч Вацлаў Пятровіч, нарадзіўся ў 1941. Высланы 18.4.1952. Вызвалены 1.9.1956. Рэабілітаваны 25.9.1993

    Яновіч Галіна Пятроўна, нарадзілася ў 1951. Выслана 18.4.1952. Вызвалена 1.9.1956. Рэабілітавана 25.9.1993

    Яновіч Лявон Пятровіч, нарадзіўся ў 1937. Высланы 18.4.1952. Вызвалены 1.9.1956. Рэабілітавана 25.9.1993

    Яновіч Пётр Казіміравіч, нарадзіўся ў 1893. Высланы 23.4.1953. Вызвалены 1.9.1956. Рэабілітаваны 25.9.1993

     

    Вёска Дубаўцы

    Сямак Алена Іосіфаўна, нарадзілася ў 1934. Выслана 10.2.1940. Вызвалена 10.4.1846. Рэабілітавана 18.11.1994

    Сямак Іосіф Антонавіч, нарадзіўся ў 1889. Высланы 10.2.1940. Вызвалены 10.4.1946. Рэабілітаваны 11.4.1994

    Сямак Марыя Іосіфаўна, нарадзілася ў 1930. Выслана 10.2.1940. Вызвалена 10.4.1946. Рэабілітавана 18.1.1995

    Сямак Пётр Іосіфавіч, нарадзіўся ў 1938. Высланы 10.2.1940. Вызвалены 10.4.1946. Рэабілітаваны 18.11.1994

    Сямак Тадэвуш Іосіфавіч, нарадзіўся ў 1933. Высланы 10.2.1940. Вызвалены 10.4.1946. Рэабілітаваны 18.11.1994

    Сямак Эмілія Іосіфаўна, нарадзілася ў 1894. Выслана 10.2.1940. Вызвалена 10.4.1946. Рэабілітавана 11.4.1994

    Сямак Юзэфа Іосіфаўна, нарадзілася ў 1931. Выслана 10.2.1940. Вызвалена 10.4.1946. Рэабілітавана 18.11.1994

    Сямак Ян Іосіфавіч, высланы 10.2.1940. Вызвалены ў 1942. Рэабілітаваны 18.1.1995

     

    Вёска Дыхнавічы

    Жаваранак Аляксандр Андрэевіч, нарадзіўся ў 1803. Высланы 7.4.1952. Вызвалены 30.8.1958. Рэабілітаваны 15.6.1993

    Жаваранак Вера Аляксандраўна, нарадзілася ў 1934. Выслана 1.4.1951. Вызвалена 30.8.1958. Рэабілітавана 28.12.1973

    Жаваранак Клаўдзія Аляксандраўна, нарадзілася ў 1939. Выслана 1.4.1951. Вызвалена 30.8.1958. Рэабілітавана 15.6.1993

    Жаваранак Лідзія Аляксандраўна, нарадзілася ў 1937. Выслана 1.4.1951. Вызвалена 30.8.1958. Рэабілітавана 15.6.1993

    Жаваранак Надзея Мікалаеўна, нарадзілася ў 1903. Выслана 1.4.1951. Рэабілітавана 25.12.1973

    Жаваранак Яўген Аляксандравіч, нарадзіўся ў 1935. Высланы 1.4.1951. Вызвалены 30.8.1958. Реабілітаваны 28.12.1973

    Халамай Вольга Сямёнаўна, нарадзілася ў 1916. Выслана 10.2.1940. Вызвалена 12.12.1945. Рэабілітавана 17.11.1992

    Халамай Ганна Канстанцінаўна, нарадзілася ў 1901. Выслана 10.2.1940. Вызвалена 12.12.1945. Рэабілітавана 17.11.1992

    Халамай Іван Канстанцінавіч, нарадзіўся ў 1904. Высланы 10.2.1940. Вызвалены 27.11.1945. Рэабілітаваны 17.11.1992

    Халамай Марыя Іванаўна, нарадзілася ў 1929. Выслана 10.2.1940. Вызвалена 12.12.1945. Рэабілітавана 17.11.1992

    Халамай Софія Іванаўна, нарадзілася ў 1930. Выслана 10.2.1940. Вызвалена 12.12.1945. Рэабілітавана 17.11.1992

    Халамай Улвадзімір Іванавіч, нарадзіўся ў 1933. Высланы 10.2.1940. Вызвалены 12.12.1945. Рэабілітаваны 17.11.1992

     

    Вёска Зарачаны

    Амброшка Алена Уладзіміраўна, нарадзілася ў 1936. Выслана 18.4.1952. Вызвалена 1.9.1956. Рэабілітавана 28.9.1993

    Амброшка Вольга Іванаўна, нарадзілася ў 1908. Выслана 18.4.1952. Вызвалена 1.9.1956. Рэабілітавана 28.9.1993

    Амброшка Галіна Уладзіміраўна, нарадзілася ў 1942. Выслана 18.4.1952. Вызвалена 1.9.1956. Рэабілітавана 28.9.1993

    Амброшка Людміла Уладзіміраўна, нарадзілася ў 1950. Выслана 18.4.1952. Вызвалена 1.9.1956. Рэабілітавана 28.9.1993

    Амброшка Марыя Антонаўна, нарадзілася ў 1881. Выслана 18.4.1952. Вызвалена 18.4.1953. Рэабілітавана 28.9.1993

    Амброшка Марыя Уладзіміраўна, нарадзілася ў 1946. Выслана 18.4.1952. Вызвалена 1.9.1956. Рэабілітавана 28.9.1993

    Амброшка Уладзімір Аляксандравіч, нарадзіўся ў 1907. Высланы 18.4.1952. Вызвалены 1.9.1956. Рэабілітаваны 28.9.1993

     

    Вёска Лазы

    Круглік Восіп Сцяпанавіч, нарадзіўся ў 1900. Высланы 25.2.1955. Вызвалены 9.3.1956. Рэабілітаваны 30.9.1993

    Лазоўскі Мікалай Іосіфавіч, нарадзіўся ў 1934. Высланы 18.4.1952. Вызвалены 16.6.1958. Рэабілітаваны 26.1.1958

     

    Вёска Новікі

    Ролік Алена Мікалаеўна, нарадзілася ў 1905. Выслана 1.4.1951. Вызвалена 3.7.1957. Рэабілітавана 31.5.1973

    Ролік Зінаіда Сцяпанаўна, нарадзілася ў 1937. Выслана 1.4.1951. Вызвалена 3.7.1957. Рэабілітавана 15.6.1993

    Ролік Ірына Сцяпанаўна, нарадзілася ў 1933. Выслана 1.4.1951. Вызвалена 3.7.1957. Рэабілітавана 21.5.1973

    Ролік Леанарда Сцяпанаўна, нарадзілася ў 1948. Выслана 1.4.1951. Вызвалена 3.7.1957. Рэабілітавана 15.6.1993

    Ролік Сцяпан Вікенцьевіч, нарадзіўся ў 1906. Высланы 1.4.1951. Вызвалены 3.7.1957. Рэабілітаваны 31.5.1973

     

    Гарадскі пасёлак Рось

    Аскірка Канстанцін Міхайлавіч, нарадзіўся ў 1902. Высланы 1.4.1951. Вызвалены 27.5.1957. Рэабілітаваны 30.9.1975

    Аскірка Марыя Сільвестраўна, нарадзілася ў 1908. Выслана 1.4.1951. Вызвалена 27.5.1957. Рэабілітавана 30.9.1975

    Аскірка Міхаіл Канстанцінавіч, нарадзіўся ў 1935. Высланы 1.4.1951. Вызвалены 27.5.1957. Рэабілітаваны 30.9.1975

    Аскірка Ніна Констанцінаўна, нарадзілася ў 1948. Выслана 1.4.1951. Вызвалена 27.5.1957. Рэабілітавана 12.6.1992

    Вербель Віталь Міхайлавіч, нарадзіўся ў 1889. Высланы 10.2.1940. Рэабілітаваны 31.8.1995

    Вербель Зося Вітальеўна, выслана 10.2.1940. Рэабілітавана 31.8.1995

    Вербель Софія Браніславаўна, нарадзілася ў 1889. Выслана 10.2.1940. Рэабілітавана 31.8.1995

    Мілецкая Софія Вікенцьеўна, нарадзілася ў 1908. Выслана 1.4.1951. Рэабілітавана 6.8.1993

    Мілецкі Антон Станіслававіч, нарадзіўся ў 1940. Высланы 1.4.1951. Рэабілітаваны 6.8.1993

    Мілецкі Іосіф Станіслававіч, нарадзіўся ў 1937. Высланы 1.4.1951. Рэабілітаваны 6.8.1993

    Мілецкі Станіслаў Адольфавіч, нарадзіўся ў 1907. Высланы 1.4.1951. Рэабілітаваны 6.8.1993

    Трафімовіч Матрона Пятроўна, нарадзілася ў 1870. Выслана 1.4.1951. Рэабілітавана 30.9.1975

     

    Вёска Скрыбава

    Кірко Ганна Вікенцьеўна, нарадзілася ў 1921. Выслана 2.4.1951. Вызвалена 12.1.1956. Рэабілітавана 9.12.1955

    Кірко Іван Ігнатавіч, нарадзіўся ў 1914. Высланы 2.4.1951. Вызвалены 12.1.1956. Рэабілітаваны 12.1.1956

    Кірко Ірына Іванаўна, нарадзілася ў 1940. Выслана 2.4.1951. Вызвалена 12.1.1956. Рэабілітавана 9.12.1955

     

    Вёска Шайкі

    Лавік Андрэй Вікенцьевіч, нарадзіўся ў 1935. Высланы 1.4.1951. Вызвалены 17.5.1957. Рэабілітаваны 4.11.1969

    Лавік Вікенцій Іванавіч, нарадзіўся ў 1897. Высланы 13.6.1956. Вызвалены 29.10.1957. Рэабілітаваны 20.11.1993

    Лавік Іван Вікенцьевіч, нарадзіўся ў 1938. Высланы 1.4.1951. Вызвалены 17.05.1957. Рэабілітаваны 20.11.1993

    Лавік Надзея Мікалаеўна, нарадзілася ў 1898. Выслана 1.4.1951. Вызвалена 17.05.1957. Рэабілітавана 4.11.1969

    Лавік Франц Вікенцьевіч, нарадзіўся ў 1940. Высланы 1.4.1941. Вызвалены 17.05.1957. Рэабілітаваны 20.11.1993

     

    Рэплеўскі сельсавет

    Вёска Бурнева

    Хлявінская Варвара Восіпаўна, нарадзілася ў 1932. Выслана 18.4.1952. Вызвалена 3.8.1956. Рэабілітавана 16.9.1993

    Хлявінская Юдзіта Восіпаўна, нарадзілася ў 1942. Выслана 18.4.1952. Вызвалена 3.8.1956. Рэабілітавана 16.9.1993

    Хлявінскі Антон Восіпавіч, нарадзіўся ў 1944. Высланы 18.4.1952. Вызвалены 3.8.1956. Рэабілітаваны 16.9.1993

    Хлявінскі Вікенцій Восіпавіч, нарадзіўся ў 1937. Высланы 18.4.1952. Вызвалены 3.8.1956. Рэабілітаваны 16.9.1993

    Эйсмант Антаніна Карлаўна, нарадзілася ў 1932. Выслана 18.4.1952. Вызвалена 8.8.1956. Рэабілітавана 30.9.1993

    Эйсмант Восіп Карлавіч, нарадзіўся ў 1934. Высланы 18.4.1952. Вызвалены 8.8.1956. Рэабілітаваны 30.9.1993

    Эйсмант Карл Карлавіч, нарадзіўся ў 1938. Высланы 18.4.1952. Вызвалены 8.8.1956. Рэабілітаваны 30.9.1993

    Эйсмант Карл Францавіч, нарадзіўся ў 1882. Высланы 18.4.1952. Вызвалены 8.8.1956. Рэабілітаваны 30.9.1993

    Эйсмант Марыя Восіпаўна, нарадзілася ў 1900. Выслана 18.4.1952. Вызвалена 8.8.1956. Рэабілітавана 30.9.1993

    Эйсмант Марыя Карлаўна, нарадзілася ў 1936. Выслана 18.4.1952. Вызвалена 8.8.1956. Рэабілітавана 30.9.1993

    Эйсмант Тэрэза Карлаўна, нарадзілася ў 1942. Выслана 18.4.1952. Вызвалена 8.8.1956. Рэабілітавана 30.9.1993

    Эйсмант Франц Карлавіч, нарадзіўся ў 1926. Высланы 18.4.1952. Вызвалены 8.8.1956. Рэабілітаваны 30.9.1993

     

    Вёска Мештуны

    Бергель Аляксандр Іванавіч, нарадзіўся ў 1905. Высланы 1.4.1951. Вызвалены 11.2.1957. Рэабілітаваны 16.8.1974

    Бергель Васіль Іванавіч, нарадзіўся ў 1910. Высланы 1.4.1951. Вызвалены 5.9.1955. Рэабілітаваны 5.9.1955

    Бергель Матрона Лук’янаўна, нарадзілася ў 1876. Выслана 1.4.1951. Вызвалена 5.9.1955. Рэабілітавана 5.9.1955

     

    Вёска Навасады

    Куратчык Альбіна Уладзіславаўна, нарадзілася ў 1934. Выслана 24.11.1951. Рэабілітавана 15.6.1993

    Куратчык Генрых Уладзіслававіч, нарадзіўся ў 1936. Высланы 24.11.1951. Рэабілітаваны 15.6.1993

    Куратчык Іван Уладзіслававіч, нарадзіўся ў 1906. Высланы 24.11.1951. Рэабілітаваны 25.7.1975

    Куратчык Іван Уладзіслававіч, нарадзіўся ў 1938. Высланы 24.11.1951. Рэабілітаваны 15.6.1993

    Куратчык Юзэфа Вікенцьеўна, нарадзілася ў 1896. Выслана 24.11.1951. Рэабілітавана 25.7.1975

    Навасад Зінаіда Уладзіміраўна, нарадзілася ў 1933. Выслана 10.2.1940. Вызвалена 16.8.1946. Рэабілітавана 15.12.1992

    Навасад Людміла Уладзіміраўна, нарадзілася ў 1929. Выслана 10.2.1940. Вызвалена 16.8.1946. Рэабілітавана 15.12.1992

    Навасад Міхаіл Уладзіміравіч, нарадзіўся ў 1935. Высланы 10.2.1940. Вызвалены 16.8.1946. Рэабілітаваны 15.12.1992

    Навасад Наталля Іванаўна, нарадзілася ў 1901. Выслана 10.2.1940. Вызвалена 16.8.1946. Рэабілітавана 15.12.1992

    Навасад Уладзімір Сямёнавіч, нарадзіўся ў 1900. Высланы 10.2.1940. Вызвалены 16.8.1946. Рэабілітаваны 15.12.1992

    Навасад Фёдар Уладзіміравіч, нарадзіўся ў 1920. Высланы 10.2.1940. Вызвалены 16.8.1946. Рэабілітаваны 15.12.1992

     

    Вёска Навасёлкі

    Федаровіч Алена Янаўна, выслана 10.2.1940. Вызвалена 15.6.1946. Рэабілітавана 4.7.1994

    Федаровіч Багдан Янавіч, нарадзіўся ў 1932. Высланы 10.2.1940. Вызвалены 15.6.1946. Рэабілітаваны 4.7.1994

    Федаровіч Лешак Янавіч, высланы 10.2.1940. Рэабілітаваны 4.7.1994

     

    Вёска Манафееўцы

    Жук Войцех Ігнатавіч, нарадзіўся ў 1900. Высланы 1.4.1951. Рэабілітаваны 23.7.1993

    Жук Магдалена Казіміраўна, нарадзілася ў 1895. Выслана 1.4.1951. Вызвалена 7.10.1955. Рэабілітавана 7.10.1955

     

    Вёска Сугакі

    Каласоўская Ганна Мацвееўна, нарадзілася ў 1884. Выслана 18.4.1952. Вызвалена 8.2.1956. Рэабілітавана 26.8.1993

    Каласоўскі Аляксандр Мікалаевіч, нарадзіўся ў 1880. Высланы 17.4.1952. Вызвалены 8.2.1956. Рэабілітаваны 26.8.1993

     

    Субацкі сельсавет

    Вёска Астроўчыцы

    Жукоўская Эмілія Бернардаўна, нарадзілася ў 1867. Выслана 10.2.1940. Рэабілітавана 12.2.1996

    Стасевіч Адольф Антонавіч, нарадзіўся ў 1930. Высланы 18.4.1952. Вызвалены 24.7.1956. Рэабілітаваны 24.11.1993

    Стасевіч Антон Сцяпанавіч, нарадзіўся ў 1884. Высланы 18.4.1952. Вызвалены 24.7.1956. Рэабілітаваны 24.11.1993

    Стасевіч Гелена Антонаўна, нарадзілася ў 1927. Выслана 18.4.1952. Вызвалена 24.7.1956. Рэабілітавана 24.11.1993

    Стасевіч Іосіф Антонавіч, нарадзіўся ў 1939. Высланы 18.4.1952. Вызвалены 24.7.1956. Рэабілітаваны 24.11.1993

    Стасевіч Марыя Адамаўна, нарадзілася ў 1891. Выслана 18.4.1952. Вызвалена 24.7.1956. Рэабілітавана 24.11.1993

    Стасевіч Мечыслаў Антонавіч, нарадзіўся ў 1934. Высланы 18.4.1952. Вызвалены 24.7.1956. Рэабілітаваны 24.11.1993

    Стасевіч Ромуальд Антонавіч, нарадзіўся ў 1930. Высланы 18.4.1952. Вызвалены 20.4.1956. Рэабілітаваны 24.11.1993

     

    Вёска Вішнявічы

    Мурончык Вацлаў Восіпавіч, нарадзіўся ў 1885. Высланы 15.4.1952. Вызвалены 30.7.1956. Рэабілітаваны 10.9.1993

    Мурончык Яніна Восіпаўна, нарадзілася ў 1918. Выслана 15.4.1952. Вызвалена 30.7.1956. Рэабілітавана 10.9.1993

     

    Вёска Калантаі

    Хоміч Антон Самуілавіч, нарадзіўся ў 1900. Высланы 1.04.1951. Вызвалены 1.7.1955. Рэабілітаваны 21.5.1955

    Хоміч Марыя Антонаўна, нарадзілася ў 1937. Выслана 1.04.1951. Вызвалена 1.7.1955. Рэабілітавана 21.5.1955

    Хоміч Яўген Антонавіч, нарадзіўся ў 1935. Высланы 1.04.1951. Вызвалены 1.7.1955. Рэабілітаваны 21.5.1955

     

    Вёска Косіна

    Палтарак Алена Станіславаўна, нарадзілася ў 1947. Выслана 18.4.1952. Вызвалена 3.8.1956. Рэабілітавана 15.9.1993

    Палтарак Вацлаў Станіслававіч, нарадзіўся ў 1944. Высланы 18.4.1952. Вызвалены 3.8.1956. Рэабілітаваны 15.9.1993

    Палтарак Генуэфа Іосіфаўна, нарадзілася ў 1880. Выслана 18.4.1952. Рэабілітавана 15.9.1993

    Палтарак Рэгіна Фадзееўна, нарадзілася ў 1912. Выслана 18.4.1952. Вызвалена 3.8.1956. Рэабілітавана 15.9.1993

    Палтарак Станіслаў Іосіфавіч, нарадзіўся ў 1902. Вызвалены 3.8.1956. Рэабілітаваны 15.9.1993

    Палтарак Ядзвіга Станіславаўна, нарадзілася ў 1946. Выслана 18.4.1952. Вызвалена 3.8.1956. Рэабілітавана 15.9.1993

     

    Вёска Лічыцы

    Апановіч Іван Філіпавіч, нарадзіўся ў 1922. Высланы 13.4.1940. Вызвалены 15.7.1946. Рэабілітаваны 6.7.1993

    Апановіч Марыя Паўлаўна, нарадзілася ў 1882. Выслана 13.4.1940. Вызвалена 15.7.1946. Рэабілітавана 6.7.1993

    Апановіч Надзея Філіпаўна, нарадзілася ў 1921. Выслана 13.4.1940. Вызвалена 15.7.1946. Рэабілітавана 6.7.1993

    Апановіч Філіп Сямёнавіч, нарадзіўся ў 1880. Высланы 13.4.1940. Вызвалены 15.7.1946. Рэабілітаваны 6.7.1993

     

    Шылавіцкі сельсавет

    Вёска Бігені

    Пашкоўская Марыя Міхайлаўна, нарадзілася ў 1880. Выслана 22.4.1952. Вызвалена 15.9.1956. Рэабілітавана 15.9.1993

    Пашкоўскі Восіп Аляксандравіч, нарадзіўся ў 1930. Высланы 22.4.1952. Вызвалены 15.9.1956. Рэабілітаваны 15.9.1993

    Пашкоўскі Станіслаў Аляксандравіч, нарадзіўся ў 1907. Высланы 22.4.1952. Вызвалены 15.9.1956. Рэабілітаваны 15.9.1993

     

    Вёска Кукалкі

    Палтарак Іван Іванавіч, нарадзіўся ў 1878. Высланы 18.4.1952. Вызвалены 31.5.1955. Рэабілітаваны 14.9.1993

    Палтарак Іван Людзвігавіч, нарадзіўся ў 1917. Высланы 18.4.1952. Вызвалены 8.8.1956. Рэабілітаваны 14.9.1993

    Палтарак Казімір Людзігавіч, нарадзіўся ў 1914. Высланы 18.4.1952. Вызвалены 15.9.1956. Рэабілітаваны 14.9.1993

    Палтарак Казіміра Людвігаўна, нарадзілася ў 1932. Выслана 18.4.1952. Вызвалена 15.9.1956. Рэабілітавана 14.9.1993

    Палтарак Марыя Міхайлаўна, нарадзілася ў 1926. Выслана 18.4.1952. Вызвалена 8.8.1956. Рэабілітавана 14.9.1993

    Палтарак Цеафілія Іванаўна, нарадзілася ў 1879. Выслана 22.4.1952. Вызвалена 15.9.1956. Рэабілітавана 14.9.1993

    Палтарак Яніна Іванаўна, нарадзілася ў 1950. Выслана 18.4.1952. Вызвалена 8.8.1956. Рэабілітавана 14.9.1993

     

    Вёска Раднікі

    Данько Алена Дзмітрыеўна, нарадзілася ў 1942. Выслана 1.4.1951. Вызвалена 26.7.1963. Рэабілітавана 10.11.1993

    Данько Вера Антонаўна, нарадзілася ў 1899. Выслана 1.4.1951. Вызвалена 26.7.1963. Рэабілітавана 26.7.1963

    Данько Дзмітрый Ігнатавіч, нарадзіўся ў 1888. Высланы 10.12.1955. Вызвалены 13.7.1963. Рэабілітаваны 13.7.1963

    Данько Любоў Дзмітрыеўна, нарадзілася ў 1928. Выслана 1.4.1951. Вызвалена 15.9.1956. Рэабілітавана 26.7.1963

    Ігнацік Антаніна Сцяпанаўна, нарадзілася ў 1929. Выслана 1.4.1951. Рэабілітавана 29.11.1963

    Ігнацік Марыя Іванаўна, нарадзілася ў 1890. Выслана 1.4.1951. Вызвалена 1.1.1964. Рэабілітавана 29.11.1963

    Ігнацік Міхаіл Сцяпанавіч, нарадзіўся ў 1924. Высланы 13.2.1956. Вызвалены 22.10.1964. Рэабілітаваны 10.11.1993

    Ігнацік Пётр Сцяпанавіч, нарадзіўся ў 1935. Высланы 1.4.1951. Вызвалены 28.1.1957. Рэабілітаваны 29.11.1963

    Ігнацік Раіса Сцяпанаўна, нарадзілася ў 1932. Выслана 1.4.1951. Вызвалена 1.1.1964. Рэабілітавана 29.11.1963

    Ігнацік Сцяпан Сямёнавіч, нарадзіўся ў 1885. Высланы 29.11.1955. Вызвалены 22.10.1964. Рэабілітаваны 10.11.1993

    Клыш Зінаіда Філарэтаўна, нарадзілася ў 1900. Выслана 1.4.1951. Вызвалена 14.12.1965. Рэабілітавана 19.1.1994

    Клыш Іван Лявонавіч, нарадзіўся ў 1935. Высланы 1.4.1951. Вызвалены 14.12.1965. Рэабілітаваны 19.1.1994

    Клыш Лявон Міхайлавіч, нарадзіўся ў 1891. Высланы 1.4.1951. Вызвалены 14.12.1965. Рэабілітаваны 19.1.1994

    Клыш Марыя Лявонаўна, нарадзілася ў 1926. Выслана 1.4.1951. Вызвалена 10.4.1956. Рэабілітавана 19.1.1994

    Клыш Міхаіл Лявонавіч, нарадзіўся ў 1933. Высланы 1.4.1951. Вызвалены 14.12.1965. Рэабілітаваны 19.1.1994

    Клыш Павел Лявонавіч, нарадзіўся ў 1931. Высланы 1.4.1951. Вызвалены 14.12.1965. Рэабілітаваны 19.1.1994

    Палуянка Іван Рыгоравіч, нарадзіўся ў 1933. Высланы 19.4.1951. Вызвалены 19.11.1962. Рэабілітаваны 19.11.1962

    Палуянка Кацярына Васільеўна, нарадзілася ў 1860. Выслана 19.4.1951. Рэабілітавана 19.11.1962

    Палуянка Марфа Фёдараўна, нарадзілася ў 1889. Выслана 19.4.1951. Вызвалена 19.11.1962. Рэабілітавана 19.11.1962

    Палуянка Надзея Рыгораўна, нарадзілася ў 1932. Выслана 19.4.1951. Вызвалена 19.11.1962. Рэабілітавана 19.11.1962

    Палуянка Ціт Пятровіч, нарадзіўся ў 1892. Высланы 19.4.1951. Вызвалены 19.11.1962. Рэабілітаваны 19.11.1962

    Руденік Вера Міхайлаўна, нарадзілася ў 1899. Выслана 2.4.1951. Вызвалена 20.11.1957. Рэабілітавана 6.8.1991

    Руденік Іван Лявонавіч, нарадзіўся ў 1947. Высланы 2.4.1951. Вызвалены 20.11.1957. Рэабілітаваны 1.9.1993

    Руденік Лявон Міхайлавіч, нарадзіўся ў 1896. Высланы 2.4.1951. Вызвалены 20.11.1957. Рэабілітаваны 6.8.1991

    Руденік Любоў Лявонаўна, нарадзілася ў 1927. Выслана 2.4.1951. Вызвалена 20.11.1957. Рэабілітавана 20.11.1957

    Руденік Міхаіл Ільіч, нарадзіўся ў 1881. Высланы 1.4.1951. Вызвалены 17.7.1956. Рэабілітаваны 10.6.1993

    Руденік Надзея Мацвееўна, нарадзілася ў 1887. Выслана 1.4.1951. Вызвалена 17.7.1956. Рэабілітавана 10.6.1993

    Руденік Ніна Лявонаўна, нарадзілася ў 1936. Выслана 2.4.1951. Вызвалена 20.11.1957. Рэабілітавана 1.9.1993

    Руденік Сямён Ільіч, нарадзіўся ў 1889. Высланы 1.4.1951. Вызвалены 17.7.1956. Рэабілітаваны 10.6.1993

    Тамашчык Мікалай Аляксандравіч, нарадзіўся ў 1938. Высланы 18.4.1952. Вызвалены 18.4.1956. Рэабілітаваны 21.4.1992

     

    Вёска Снапкі

    Палтарак Станіслаў Феліксавіч, нарадзіўся ў 1911. Высланы 2.4.1951. Вызвалены 21.11.1955. Рэабілітаваны 18.6.1993

    Палтарак-Пашкоў Мечыслаў Станіслававіч, нарадзіўся ў 1950. Высланы 2.4.1951. Вызвалены 21.11.1955. Рэабілітаваны 18.6.1993

    Палтарак-Пашкова Яніна Аляксандраўна, нарадзілася ў 1923. Выслана 2.4.1951. Вызвалена 21.11.1955. Рэабілітавана 18.6.1993

     

    Вёска Скураты

    Жаваранак Валянціна Іосіфаўна, нарадзілася ў 1951. Выслана 1.4.1951. Вызвалена 7.2.1957. Рэабілітавана 27.12.1993

    Жаваранак Іосіф Іванавіч, нарадзіўся ў 1903. Высланы 1.4.1951. Вызвалены 7.2.1957. Рэабілітаваны 30.12.1991

    Жаваранак Лідзія Іосіфаўна, нарадзілася ў 1935. Выслана 1.4.1951. Вызвалена 30.08.1958. Рэабілітавана 30.12.1991

    Жаваранак Мікалай Іосіфавіч, нарадзіўся ў 1943. Высланы 1.4.1951. Вызвалены 7.2.1957. Рэабілітаваны 10.5.1993

    Жаваранак Ніна Філіпаўна, нарадзілася ў 1915. Выслана 1.4.1951. Вызвалена 7.2.1957. Рэабілітавана 30.12.1991

    Жаваранак Уладзімір Іосіфавіч, нарадзіўся ў 1931. Высланы 1.4.1951. Вызвалены 7.2.1957. Рэабілітаваны 30.12.1991

     

    Вёска Шандры

    Марчык Адольф Людзвігавіч, нарадзіўся ў 1936. Высланы 1.4.1951. Вызвалены 4.12.1955. Рэабілітаваны 15.6.1993

    Марчык Людзвіг Аляксандравіч, нарадзіўся ў 1907. Высланы 29.5.1952. Вызвалены 4.12.1955. Рэабілітаваны 15.6.1993

    Марчык Магдалена Марцінаўна, нарадзілася ў 1899. Выслана 1.4.1951. Вызвалена 4.12.1955. Рэабілітвана 25.11.1975

    Марчык Юлія Людзвігаўна, нарадзілася ў 1938. Выслана 1.4.1951. Вызвалена 4.12.1955. Рэабілітавана 15.6.1993

    Цімафейчык Аляксандр Рыгоравіч, нарадзіўся ў 1886. Высланы 22.4.1955. Вызвалены 20.9.1957. Рэабілітаваны 22.9.1993

    Ціімафейчык Леанард Аляксандравіч, нарадзіўся ў 1948. Высланы 18.4.1952. Вызвалены 20.9.1957. Рэабілітаваны 22.9.1993

    Цімафейчык Людзвіг Аляксандравіч,  нарадзіўся ў 1944. Высланы 18.4.1952. Вызвалены 20.9.1957. Рэабілітаваны 22.9.1993

    Цімафейчык Рышард Аляксандравіч, нарадзіўся ў 1941. Высланы 18.4.1952. Вызвалены 20.9.1957. Рэабілітаваны 22.9.1993

    Цімафейчык Цеафілія Антонаўна, нарадзілася ў 1906. Выслана 18.4.1952. Вызвалена 20.9.1957. Рэабілітавана 22.9.1993

     

    Вёска Яцвезь

    Піваварчык Аляксандр Аляксандравіч, нарадзіўся ў 1940. Высланы 2.4.1951. Вызвалены 17.6.1957. Рэабілітаваны 17.3.1976

    Піваварчык Аляксандр Дзям’янавіч, нарадзіўся ў 1911. Высланы 2.4.1951. Вызвалены 17.6.1957. Рэабілітаваны 17.3.1976

    Піваварчык Антаніна Аляксандраўна, нарадзілася ў  1949. Выслана 2.4.1951. Вызвалена 17.6.1957. Рэабілітавана 15.6.1993

    Піваварчык Марыя Пятроўна, нарадзілася ў 1920. Выслана 2.4.1951. Вызвалена 17.6.1957. Рэабілітавана 17.3.1976

     

  • Ваўкавышчына ў др.палове Х1Х – пач. ХХ ст

    11 мая 2014 // Ваш отзыв

    Рубрика: Исторические заметки о Волковысске

    Другая палова Х1Х – пач. ХХ ст. для Ваўкавышчыны таксама была багата на падзеі звязаныя з актыўным удзелам насельніцтва ў грамадска-палітычным руху.

    Ваўкавыскі павет з’яўляўся раёнам актыўнага грамадска-палітычнага руху напярэдадні і ў час паўстання 1863г. Адразу пасля адмены прыгонскага права тут нарастала хваля сялянскіх выступленняў, выкліканых незадаволенасцю былых прыгонных умовамі сялянскай рэформы, памерамі інвентарных павіннасцей. Вясной 1861г ў мястэчку Лыскава адбыліся хваляванні, у якіх прынялі ўдзел больш 100 сялян. Ваўкавыскі іспраўнік апісваў гэтыя падзеі: «Толпа громно и дерзко с твердостью отвечала, что они сгонную повинность отбывать не будут для того именно, что им таковая в тяжесть, что они знают, что вся губерния от этой повинности откажется, что они никому не верят, даже губернскому начальству.., что какое это освобождение от крепостной зависимости, когда нет ни малейшего уменьшения повинности». Гэта хваляванне сялян мястэчка Лыскава было падаўлена батальёнам пяхоты. Але ў жніўні таго ж года сяляне вёсак Бялавічы, Калядзічы, Парфёнавічы, Струбніца, Пацавічы, Плінога і Самуйлавічы, усяго 212 дывароў, таксама адказаліся “… от отбывания сгонной повинности, а также сопротивлялись власти мирового посредника в избрании должностных лиц”. У адказ на прадпрымаемыя меры па ўціхамірванню, сяляне аказвалі супраціўленне.

    Пасля варшаўскіх падзей у лютым 1861г па ўсяму краю пракацілася хваля пратэсту, маніфестацый у знак салідарнасці з польскім нацыянальна-вызваленчым рухам. Асабліва гэта адчувалася ў асяроддзі моладзі навучальных устаноў. Пасля ўвядзення ваеннага становішча ў краі некалькі спыніўся маніфестацыйны рух, адкрыта не спявалі забароненых гімнаў, але ж нацыянальныя мелодыі гучалі на ўсей Гродзенскай губерні, распаўсюджваліся лістоўкі, звароты, адозвы. У красавіку 1862г ў Ваўкавыску пад паліцэйскім наглядам знаходзіліся маладыя жанчыны Іллаковічава, Савіцкая і ЕНарбут, якія пражывалі ў мястэчку Свіслач і вялі агітацыйную дзейнасць сярод старшакласнікаў мясцовай прагімназіі, чыталі ім розныя пракламацыі. «Последствие такого… влияния выразилось тем, что 25 марта в воскресенье возобновлено было в местном костеле пение учениками высших классов прогимназии возмутительного гимна…».

    У гэты час К.Каліноўскі разам з В.Урублеўскім у Гродне ствараюць нелегальны рэвалюцыйны гурток. У 1861г К.Каліноўскі  ўвайшоў у створаны у Вільна Камітэт руху (1862г – Літоўскі правінцыяльны камітэт), які вёў актыўную падрыхтоўку да паўстання. Каб схіліць на бок паўстання сялян, К.Каліноўскі са сваімі паплечнікамі разгарнулі сярод іх рэвалюцыйную агітацыю. З гэтай мэтай быў наладжаны выпуск першай беларускай дэмакратычнай газеты “Мужыцкая праўда”. Яна выходзіла ў форме пракламацый-зваротаў да сялян ад імя “Яські гаспадара з-пад Вільні”. Газета атрымала шырокае распаўсюджанне сярод насельніцтва. У кастрычніку 1862г у рапарце прыстава 2-га стана Слонімскага павета адзначалася, што “7 октября 1862г К.Калиновский распространял брошюру, возврашаясь из г.Слонима в г.Волковыск. …Брошюры эти крестьяне, читая между собой, извлекают разнородные мысли». На старонках “Мужыцкай праўды” пісалася аб неабходнасці перадачы зямлі сялянам, ліквідацыі бюракратыі і стварэнне дзяржавы, у якой народ прымаў бы ўдзел у кіраванні і г.д. К.Каліноўскі з сябрамі заклікалі да аб’яднання ўсіх дэмакратычных, антыпрыгонніцкіх сіл. Разумелі, што паўстанне без сялян не можа перамагчы.

    Паўстанне ў Польшчы пачалося ў ноч з 22 на 23 студзеня 1863г. Яно з’явілася вынікам працяглай барацьбы польскага народа за нацыянальную незалежнасць. Аднак паўстанне не было абмежавана рамкамі аднаго Каралеўства Польскага. У хуткім часе яно ахапіла Літву і Беларусь, стаўшы антыфеадальным рухам літоўскіх і беларускіх народных мас, бачыўшых у польскім народзе саюзніка ў барацьбе супраць прыгнятальнікаў. Не выпадкова, адзін з кіраўнікоў паўстання К.Каліноўскі заяўляў: «Польское дело – это наше дело, это дело свободы».

    Паўстанне ў Беларусі і Літве узначальваў Літоўскі правінцыяльны камітэт, які аб’явіў сябе Часовым правінцыяльным Урадам Літвы і Беларусі. Але хутка ён быў распушчаны па рашэнню Цэнтральнага Нацыянальнага Камітэта (у Варшаве), а замест яго быў утвораны “Отдел, управляющий провинцими Литвы» на чале з буйным памешчыкам з Коўна Якабам Рейштарам. Аднак “Отдел” створаны ў асноўным з “белых” (буйных каменшчыкаў), практычна нічога не рабіў для разгортвання паўстанцкага руху, аказаўся няздольным узначальваць нацыянальна-вызваленчую барацьбу.

    Цэнтрам паўстанцкага руху стала Гродзенская губерня, куды з мандатам рэвалюцыйнага камісара ў сакавіку 1863г накіраваўся Кастусь Каліноўскі.

    У сувязі з тым, што паўстанне пачалося раней намечанага тэрміна, на месцах яшчэ не была завершана падрыхтоўка. У Ваўкавыскім павеце першыя паўстанцкія атрады з’явіліся толькі ў красавіку-маі. Падрыхтоўкай да паўстання і фарміраваннем атрадаў у Ваўкавыскім павеце займаўся доктар Мечыслаў Гліндзіч. Ён атрымаў ад В.Урублеўскага даручэнне сабіраць людзей і сродкі да паўстання. У час паўстання Гродзенская губерня была падзелена на часткі. Ваўкавыскі павет разам з Слонімскім і Гродзенскім уваходзілі ў Паўночную частку, якую узначальваў намеснік рэвалюцыйнага камісара Э.Заблоцкі. Атрад ваўкавыскіх паўстанцаў узначаліў Густаў Стравінскі (Млотка) – паручык Мурамскага пяхотнага палка. Пакінуўшы сваю часць, ён перайшоў да паўстанцаў. Аснову атрада складала моладзь, дробная шляхта і аднадворцы, сяляне мястэчка Лыскава і ваколіцы, усяго 136 чалавек. Атрад дзяліўся на 3 групы: стралкоў, касіянераў і конную групу. Баявое хрышчэнне ваўкавыскія паўстанцы атрымалі 2 мая каля в. Міхаліна, дзе страцілі 5 чалавек. Пасля сутычкі з карнікамі каля Вялікага Вугла 5 мая атрад “Млотка” об’яднаўся з групай Ляндэра (25 чалавек), пружанскімі добраахвотнікамі (70 чалавек). Аб’яднаным атрадам пачаў камандаваць Ляндэр (Ленкевіч): 13 мая каля М.Новы Двор Ваўкавыскага павета адбылася сутычка паміж паўстанцамі і стралковым батальёнам з 40 казакамі пад камандаваннем капітана Кулікоўскага. У паўстанцаў было забіта 12 чалавек. Значныя страты панеслі яны і пры сутычцы 23 чэрвеня ля М.Масткі з дзвюма ротамі Фінляндскага палка і 27 ліпеня каля ўрочышча Вялікае Балота і хутара Цымлева.

    Буйным атрадам, налічваўшым да 400 чалавек пешых і 40 конных, з’яўляўся атрад, якім камандаваў “главный предводитель инсургентов и комиссар воеводства Гродненской губернии» Ануфрый Духінскі, былы эмігрант, адстаўны палкоўнік, удзельнік паўстання 1830-31гг, ён прыбыў з Парыжа. Атрад складаўся з памешчыкаў, шляхты, чыноўнікаў, мяшчан, гімназістаў Беластоцкай, Гродзенскай і Свіслацкай гімназій, адстаўных салдат і казённых сялян. Ёе меў дакладную ваенную арганізацыю. Камандзірам батальёна быў збегшы з Літоўскага палка капітан Эйтмановіч, роту пешых стральцоў узначальваў адстаўны паручык Завістоўскі і паручык Урублеўскі інспектар Сакольскага егерскага вучылішча. Ротай касіянераў камандаваў чыноўнік 1-га аддзялення Беластоцкага павятовага казначэйства Ляткоўскі і француз Сімоне, конных стральцоў – беластоцкі памешчык Казімір Кабылінскі і яго памочнік памешчычы сын Уладзіслаў Міхайлоўскі. У конных стральцах знаходзіліся сыны Кабылінскага Канстанцін і Адольф і два пляменнікі з в.Хародня і адстаўны ўланскі афіцэр Кіліжынскі, называўшы сябе Падкова. Казначэем быў былы настаўнік Беластоцкай гімназіі Арамовіч, кватэрмейстрам – Устілло, дакратамі – збегшы ваенны медык Іван Каліноўскі і яго памочнік Бірфрэнт з Беластока.

    Атрад пачаў фарміравацца з 5 красавіка у в.Зялёнай Беластоцкага павета,  маёнтку графа Кружэнстэрна. Туды прыбылі збегшыя афіцэры літоўскага палка Эйтымановіч, Роман, паручык Брандт, падпаруччыкі Міцкевіч і Баранцэвіч, юнкер Ятаў і адзін радавы гэтага палка. Далей шлях атрада лятаў на Каменку. Па дарозе каля маёнтка Валіл паўстанцы сутыкнуліся з царскімі войскамі і пацярпелі паражэнне. Рэшткі сабраліся ў селе каля урочышча Стажынка Беластоцкага павета, але тут атрад распаўся. Прычыны, магчыма, былі ў адсутнасці харчавання і сварках, якія адбыліся паміж Эйтымановічам і былымі афіцэрамі Рамано, Бландтам, Міцкевічам, Баранцжвічам. Апошнія адправіліся ў Каралеўства Польскае, а Эйтымановіч застаўся пры Духінскім. Каля 10 мая ва урочышчы Дворістке Сакольскага павета адбылося канчатковае фарміраванне атрада, і праз 10 дзён ён накіраваўся у Ваўкавыскі павет.

    Тут ужо дзейнічалі асобныя паўстанцкія атрады. У данясеннях царскіх чыноўнікаў на імя Гродзенскага губернатара, у рапартах і другіх дакументах паўстанцы называюцца мяцежнікамі, касіянерамі, інсургентамі, разбойнікамі, злаўмыснікамі, а паўстанцкія атрады – шайкамі і партыямі. Іх колькасць вызначалася зыходзячы са звестак, атрыманых ад уладальнікаў маёнткаў і ферм, прыставаў і іных асведаміцелей у 10,20,30,50,70 і нават 500,700 і 1000 чалавек.

    22 красавіка 1863г камандуючы батальёнам раскватэраваным у Ваўкавыску, маёр Духноўскі даносіў Гродзенскаму ваеннаму губернатару: «в 9 ½ часа по полудни сообщили мне на словах за достоверное сведение, что будто бы в Волковысском уезде, в местность Лыскове, и окрестностях оного появилась шайка мятежников около 1000-чи человек, и намеревающихся направиться неизвестного мне на какой именно пункт… в случае нападения упомянутого числа злоумышленников на город Волковыск имеющихся здесь 454 человек (3 роты) весьма недостаточно. Однако находится в совершенной готовности на случай нападения».

    25 красавіка 30 узброеных паўстанцаў вярхом і на павозках у чырвоных канфедэратках заехалі ў вёску Лубянка і, «обскочив фальварок, пехотною цепью забрали насильно все находившиеся в оном съестные припасы, а также овса 4 четверти, 1 корову и 18 ведер спирта и со всем этим отправились в окружающий то имение лесок». У той жа дзень 60 узброеных чалавек прыбылі з Гродзенскага павета і на 3 гадзіны затрымаліся ў маёнтку Зэльвяны памешчыка Каржывіцкага. Распытаўшы дарогу на Ваўкавыск, між тым самі накіраваліся ў супрацьлеглую старану. 27 красавіка атрад пад кіраўніцтвам палкоўніка Ляндэра прыбыў ў маёнтак Вішнеўку к памешчыку Гранкоўскаму. Яны затралі сілай двух чалавек, 4 кані, 2 фурманкі і накіраваліся ў лясы казённага маёнтка Крэжэслы, які знаходзіўся ў некалькіх месцах ад м.Ізабелін.

    У красавіку-маі паўстанне набыло шырокі размах, ахапіла амаль увесь павет. Атрады паўстанцаў з’яўляліся ў ваколіцах Нязбодзіч, Тэаліна, Самойлавіч, Адамкава, Свіслачы.

    Для падаўлення паўстання царскі ўрад накіраваў у павет 3-ці батальён Стронгерманландскага пяхотнага генерал-ад’ютанта князя Меншыкава палка, якім камандаваў вопытны афіцэр маёр Духноўскі. Ён жа з’яўляўся і ваенным камендантам Ваўкавыска і павета. У маі 1863г камандзірам палка быў назначан падпалкоўнік Калаколец. У мястэчку Свіслач знаходзіўся атрад № 115 пад камандаваннем маёра Шутэнка. Салдаты, у адрозненне ад паўстанцаў, мелі перавагу ў колькасці, былі добра узброены і абучаны.

    Дакладна разумеючы, што перавага на старане рускіх войск, урад заклікаў да тактыкі партызанскай вайны. Паўстанцаў нацэльвалі на працяглую і упартую барацьбу. Кіраўніцтва паўстаннем разам са зменай тактыкі вялікую ўвагу прыдавала паляпшэнню ўзбраення атрадаў. Паўстанцкая арганізацыя Беларусі і Літвы атрымала к таму часу новую зброю, закупленую ў Еўропе. Каб заплаціць за яе грошы насельніцтва было абкладзена падаткам.

    Фарміраванню паўстанцкіх атрадаў, забеспячэнню іх харчаваннем, фуражом і інш. садзейнічалі многія польскія памешчыкі Ваўкавыскага павета.

    У маі пачасціліся выпадкі нападзення паўстанцаў на маёнткі, якія належалі рускім памешчыкам – на казённую Князікоўшчынскую ферму, у маёнткі Устроня, Ліберполя і Яніна, маёнткі Ятвеск, Крапіўніцу, маёнткі Гудзевічы, памешчыка Йодкі, у м.Кржемяніцы, вёскі Ляхавічы, Дабрасельцы, Грынкі. У памешчыкаў патрабавалі прадуктовыя прыпасы, каней. Сілай бралі каней ў сялян, за іх плацілі прагонныя грошы.

    17 мая ўзброены паўстанцкі атрад колькасцю 40 чалавек прыбыў у м.Свіслач.

    Паўстанцы арыштавалі прыстава. «На площади местечка возле костела, -отмечалось в том же донесении, пели возмутительные гимны и читали противоправительственные манифестации, после чего заставили жителей снести для них съестных припасов. К партии этой присоединились из м.Свислочь ученики Константин Калиский, Флориян Масюкевич, дворянин Адольф Мильгоф».

    Падвергліся разрабаванню казённыя селськія управы. 21 мая ў в.Ражкі Свіслацкай казённай сельскай управы, разбіўшы казённы куфар, забралі 11 руб. 90 кап., пячаткі, пашпарт, бланкі і гербавую паперу. У Баярскай казённай управе пры в.Каланой забралі з куфра казённыя грошы ў суме 14 руб. 47 ½ кап., пячаткі, пашпартныя бланкі, медыкаменты. Такі ж разбой быў учынены ў Юшкоўскай, Шышкаўскай і другіх управах.

    Ваўкавыскі паыятовы іспраўнік, спрабуючы прадухіліць з’яўленне у населеных пунктах людзей з “шаек”, загадаў ва ўсіх мястэчках, сёлах і вёсках паставіць рагаткі пры ўездах і “мець пры іх вартавых з сялян на першы выпадак з каламі”.

    У 20 чыслах мая адбываюцца першыя буйныя сутыкненні паўстанцаў з урадавымі войскамі. Паўстанцкі атрад пад кіраўніцтвам палкоўніка Ляндэра, колькасцю 700 чалавек, узброеных паляўнічымі стрэльбамі, у т.л. 135 косамі і 40 чалавек конных стральцоў, раздзяліўшыхся на тры часткі накіраваліся па Слонімскаму тракту. Каля М.Лыскава планавалася злучэнне з атрадам палкоўніка Духінскага. Абодва атрады рыхтавалі напад на грашовы транспарт, які павінен быў, як меркавалася, праходзіць па гэтай дарозе.

    Наперарэз ім 21 мая ў накірунку м.Зэльва выйшаў атрад казакаў. Аднак па дарозе яны атрымалі загад падпалкоўніка Казанлі змяніць маршрут і выступіць у м.Новы Двор, дзе чакаць яго прыбыцця. Прайшоўшы 12 вёрст, казакі натрапілі на месца прывалу паўстанцаў. Вакол валялася шмат акуркаў цыгарэт, агаркаў стэалінавых свечак і шалухі вараных яек. У 3 з паловай гадзіны па палудні 24 мая паўстанцы былі насцігнуты ва участку Пагартало, у Ружанскай казённай дачы Слонімскага павета. Тут імі ў лесе быў выстаўлены конны пікет, а ў 3-х вярстах у градах Чачэргі ў тонкіх непраходных месцах за невялікім ручаём хаваўся стралковы ланцуг. СТралкі заваліся на дрэвах.

    3-я стралковая рота ўрадавых войск з 3-ма паўузводамі рэзерва 9-й роты перайшла ў наступленне. Падступіўшы на адлегласць ў 50 крокаў, паўстанцы адкрылі пальбу. Раздаваліся галасы: “Панове храбрей, их бардзо мало, одна рота стрельцов, мы их вшистких побием». Застаўляючы забітых, салдаты адступілі. Абрадаваныя такім вынікам, паўстанцы кінуліся з лесу, але былі сустрэты меткім агнём стралкоў і вымушаны былі заняць ранейшую пазіцыю. Салдаты зноў пайшлі ў атаку. На гэты раз паўстанцы не вытрымалі, пачалі разбягацца. Рота, пахараніўшы забітых  ніжніх чыноў, размясцілася на адпачынак у 14 вярстах ад М.Ружаны.

    25 мая да казакоў прыбыло падмацаванне – атрад палкоўніка Казанлі. 26 мая абодва атрады праз М.Падароск накіраваліся ў напрамку М.Лыскава, а адтуль у Новы Двор. Там ужо знаходзіўся атрад маёра Марозава, які захапіў у палон 4-х паўстанцаў.

    Нягледзечы на страты, рэшткі паўстанцкіх атрадаў сцякаліся ў Белавежскую Пушчу. Каля маёнтка Новы Двор у пачатку чэрвеня сабралася прыкладна 800 чалавек. Тут жа знаходзіўся ваенны кіраўнік Галоўнага штаба паўстанцаў Валерый Урублеўскі. 5 чэрвеня да месца дыслакацыі паўстанцаў 3-ма асобнымі калонамі накіраваліся ўрадавыя войскі. 9 чэрвеня ім удалося каля Субоціна патрапіць на сляды паўстанцаў і праследаваць іх. Манеўруючы, часта мяняючы накірунак руху, паўстанцы павярнулі праз Баяры на Рудню і Вялікія Грынкі. Каля в.Жаркаўшчызна адбыўся бой. Паўстанцы занялі моцную пазіцыю ззаду адкрытай паляны на ўскрайку вялікага непраходнага лесу, за паваленымі дрэвамі. Здабіўшы залп, яны запыт адкрылі частую пальбу. Салдаты з крыкам “ура” пайшлі ў атаку і праследавалі паўстанцаў 5 вёрст. Але густы лес укрыў іх. На месцы боя засталіся забітымі 40 чалавек, сярод іх адзін ксёндз. Акрамя таго ў паўстанцаз было адбіта 11 коней, 6 стрэльб, 2 пісталеты, 4 касы, порах, кулі і гатовыя патроны, паляўнічыя сумкі і рознае адзенне.

    У чэрвені-жніўні паўстанне пачало аслабеваць. У атрадах з’явіліся дэзерціры. Сяляне – удзельнікі паўстання, паверыўшы ў абяцанні ўлад прасціць, з’яўляліся з павіннай. Адыгралі сваю ролю і рэпрэсіўныя меры, учыненыя генерал-губернатарам Паўночна-Заходняга краю М.М.Мураўёвым. За насельніцтвам павета ўстанаўліваўся надзор. Кожную нядзелю Ваенны кіраўнік і павятовы іспраўнік Ваўкавыскага павета накіроўвалі аб гэтым рапарты ваеннаму губернатару г.Гродна і Гродзенскаму грамадзянскаму губернатару.

    У той жа час пачасціліся выпадкі тэрора з боку “польскіх мяцежнікаў” у адносінах “лепшых людзей – валасных старшынь, пісараў, стараст, дзесятнікаў, адстаўных ніжніх чыноў, сялян, вядомых сваёй вернасцю ўраду”, падпалаў сялянскіх сядзіб, гаспадароў якіх улічылі ў сувязях з урадавымі войскамі. Селяніна Галаўчанскай воласці Леанцянскай сельскай Грамады Ігнація Куляша, праваслаўнага, павесілі ў лесе. У запісцы на польскай мове быў кароткі прыгавор: “За здраду Радзіме”.

    Адстаўнога унтэр-афіцэра Осіпа Грынцука знайшлі павешаным з запіскай на польскай мове: “Такая учасць спасцігне ад палякаў кожнага шпіёна”. У М.Рось навесілі адстаўнога фельдфебеля Кузьміна, загадваўшага сельскім караулам. Па дадзеным на 9 верасня 1863г па Ваўкавыскаму павету пастрадала (уключаючы забітых, спаленых, павешаных) 33 чалавека.

    У канцы жніўня ўлады прынялі меры па пошуку і разгрому застаўшыхся паўстансцкіх атрадаў. 26 жніўня з М.Свіслач выступіў атрад № 115 урадавых войск, пад камандаваннем маёра Шужэнка, які складаўся з 2-х рот Стараінгерманландскага пяхотнага палка, роты Пскоўскага палка, паўэскадрона ўланаў Курляндскага палка і 10 чалавек сельскага караула.

    Салдаты прачосвалі вакольныя лясы каля М.Свіслач, Свіслацкай дачы, затым накіраваліся праз в.Добрую Волю, Рудзіна, пераправіліся праз раку Нароў, уступілі ў Пружанскі павет, у Белаежскую пушчу «для открнытия главонго скопища мятежников». Тут